Tinh hoa văn hóa Tết ba miền

Thúy Hiền |

Dẫu biết Tết cổ truyền là dịp lễ lớn nhất trong năm để gia đình người thân cùng sum họp quây quần bên nhau, nhưng ở ba miền Bắc – Trung – Nam với những phông nền văn hóa khác nhau đã tạo nên những sắc màu thú vị riêng biệt của từng vùng trong dịp Tết đến xuân về. 

Sắc hoa ngày Tết

Tùy thuộc vào điều kiện khí hậu, mỗi miền sẽ có những thú chơi hoa khác nhau nhân dịp Tết nguyên đán. Với miền Bắc, hoa đào là loài hoa không thể thiếu trong dịp lễ trọng đại này. Tương truyền răng ở một ngọn núi cao có cây đào tiên đã mọc từ rất lâu, trên cây có hai vị thần tài giỏi luôn che chở và bảo vệ cho dân làng trong vùng. Vì vậy, ma quỷ rất sợ hai vị thần này cũng như sợ hình ảnh cây đào. Thêm vào đó, sắc đỏ của cây đào tượng trưng cho may mắn, sức sống và sự tươi trẻ. Hoa đào chính là biểu tượng cho ngày Tết của người dân miền Bắc.

Cây hoa đào – biểu tượng Tết cổ truyền của người miền Bắc. Ảnh: Vietjet
Cây hoa đào – biểu tượng Tết cổ truyền của người miền Bắc. Ảnh: Vietjet

Đối với miền Trung, miền Nam, sắc mai vàng kiêu hãnh nở rộ trong gió xuân là hình ảnh quen thuộc trong tâm thức người bản địa. Hình ảnh cây mai phải trải qua nhiều nắng gió mưa sa nhưng vẫn kiên cường theo năm tháng để đâm chồi nảy lộc tượng trưng cho những phẩm chất đáng quý của con người Trung – Nam nhẫn nhịn, kiên định, vững vàng. Thú chơi mai, chọn mai cũng là một truyền thống đẹp của người dân nơi đây. Cây mai đẹp ở sự gân guốc của từng cành, sự vươn lên vững chải với những khoảng gấp khúc theo hình chữ nữ. Bông mai phải có màu vàng tươi, cánh mai phân bố đều, nhụy thắm… Một cây mai đẹp phải chứa đựng một cốt cách của người ẩn sĩ nơi thâm sơn, kiêu hãnh nhưng thanh thoát, nhẹ nhàng nhưng đầy mạnh mẽ.

Cây mai là một loài cây trong bộ tứ quý: Tùng – Cúc – Trúc – Mai. Ảnh: lola.vn
Cây mai là một loài cây trong bộ tứ quý: Tùng – Cúc – Trúc – Mai. Ảnh: lola.vn

Mâm ngũ quả ngày Tết

Người dân miền Bắc luôn chú ý đến tiểu tiết và luôn hướng về sự thanh tao, tinh tế nên mâm ngũ quả trên bàn thờ cúng tổ tiên dịp Tết của họ cũng có phần thanh mảnh, nhỏ hơn của hai miền còn lại. Họ có thể chưng tất cả các thức quả lên mâm cúng, kể cả quả ớt, miễn sao cho mâm ngũ quả thật đẹp mắt. Trên mâm cũng không thể thiếu được ba loại quả: chuối, cam (hoặc quýt), bưởi. Đặc biệt, mâm ngũ quả của người miền Bắc luôn có 1 đến 2 nải chuối được đặt ở vị trí cuối cùng để làm “bệ đỡ” cho những loại quả còn lại.

Mâm ngũ quả của người miền Bắc. Ảnh: Garco10
Mâm ngũ quả của người miền Bắc. Ảnh: Garco10

So với cỗ bàn miền Bắc và miền Nam, miền Trung có phần “lép vế” hơn khi nơi đây thường chịu nhiều thiên tai, lũ lụt. Người miền Trung không quá câu nệ về hình thức ý nghĩa của mâm ngũ quả mà chủ yếu là sự thành tâm dâng kính tổ tiên. Ngoài ra, vì sự giao thoa văn hóa giữa hai miền còn lại, những loại quả thường thấy trên mâm cúng của khúc ruột miền trung vẫn là chuối, mãng cầu, sung, xoài… Tuy nhiên, họ không bày biện cam quýt bởi quan niệm “cam đành quýt đoạn”.

Khác với hai miền còn lại, miền Nam rất kỵ để chuối trên mâm ngũ quả bởi phát âm “chuối” của họ gần giống với âm “chúi”, thường làm người ta nghĩ đến sự đi xuống, thất bát. Trên mâm ngũ quả, ngoài cặp dưa hấu đẹp mắt còn có 4 loại quả: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài với quan niệm “cầu vừa đủ xài”. Một số nhà thường có thêm sung để tỏ ý cầu mong một năm sung túc.

Mâm ngũ quả miền Nam. Ảnh: Lạc Hồng viên
Mâm ngũ quả miền Nam. Ảnh: Lạc Hồng viên

Phong tục đầu năm

Tết của người miền Bắc thường là những ngày tụ tập, hội họp của người thân gia đình. Họ sẽ cùng nhau ăn uống, sinh hoạt, vui chơi và kể chuyện ngày tết. Ngoài ra, người miền Bắc rất coi trọng tục xông đất đầu năm trong đêm giao thừa nên mồng Một rất kiêng kị để cho người khác bước vào nhà mình đầu tiên vì sợ không hợp mạng sẽ làm ăn thất bát trong năm đó.

Cả ba miền đều có những phong tục tập quán đặc sắc trong Tết Nguyên đán
Cả ba miền đều có những phong tục tập quán đặc sắc trong Tết Nguyên đán

Đối với người miền Trung, ngày mồng Một sẽ là ngày dành cho tổ tiên, người thân đã khuất. Họ sẽ cùng nhau đi tảo mộ, thắp hương, khấn vái cầu nguyện cho tổ tiên, các vị thần che chở và phù hộ cho gia đình. Mồng Hai, mồng Ba người miền Trung mới dành để đi thăm và chúc Tết họ hàng, bạn bè. Họ cũng có tục xông đất như người miền Bắc. Vào giây phút chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, những người già còn khỏe mạnh và minh mẫn hay những em nhỏ lanh lẹ, hoạt bát sẽ là những vị khách đặt biệt để xông đất đầu năm.

Người miền Nam tâm tính vốn cởi mở, rộng rãi nên ba ngày Tết ở đây đều là những ngày vui chơi, ăn uống “thả ga” với nhiều hoạt động giải trí thú vị, hấp dẫn. Họ quan niệm trong ngày đầu năm phải dành cho nhau những lời hay ý đẹp để năm nay đạt được những điều như ý, những chuyện không vui, phiền muộn hay giận hờn của năm cũ cũng sẽ được gạt bỏ cho một năm mới nhẹ nhàng, thanh thản.

TAGS

Đến Quy Nhơn để vui chơi, ăn uống "tẹt ga"

N.V (T.H) |

Được Tạp chí du lịch Anh Rough Guides bình chọn là “điểm đến hàng đầu Đông Nam Á”, Quy Nhơn (Bình Định) khiến bất cứ ai khi đến một lần rồi muốn quay trở lại bởi những cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, những điểm đến văn hóa thú vị, những món ăn hấp dẫn và đặc biệt.

Về Quy Nhơn ghé Ghềnh Ráng thăm mộ Hàn Mặc Tủ

N.V (T.H) |

Ghềnh Ráng như một tác phẩm nghệ thuật do thiên nhiên xếp bày với quần thể sơn thạch chạy sát biển, đá chất trập trùng, thành rạng, thành ghềnh hết sức hấp dẫn.

FVG Travel tổ chức chương trình “Giao lưu và gặp gỡ khách hàng 2019”

Hoàng Vinh |

Tối 10.1, tại TP. Hội An (Quảng Nam), Công ty cổ phần Tập đoàn FVG Travel đã tổ chức chương trình “Giao lưu và gặp gỡ khách hàng 2019” .

Xuôi sông Hằng, lãng du trên đất Phật..

Đỗ Doãn Hoàng |

Bây giờ, đi lễ Phật ở Bồ Đề Đạo Tràng, mơ màng với cổ kính Varanasi hay Di sản thế giới - Bài thơ tình bằng đá trác tuyệt Taj Mahal không còn quá vất vả như lần đầu tôi đến Ấn Độ cách đây 10 năm. Thay vì vừa bay, vừa quá cảnh chầu trực cả chục tiếng đồng hồ, khổ như đi “Tây Trúc thỉnh kinh”, bây giờ, các doanh nghiệp du lịch lớn như Vietravel thậm chí còn thuê hẳn một chiếc máy bay hiện đại, bay thẳng hơn 3 tiếng đồng hồ đã đến thủ phủ của Phật giáo thế giới Bodh Gaya!

Chiêm ngưỡng vẻ đẹp vùng cao A Lưới – Huế

Thùy Dung- Thùy Trúc |

Nhắc đến Huế, người ta thường nghĩ ngay đến những lăng tẩm, chùa chiền hoặc những cảnh đẹp nên thơ. Nhưng ít ai biết rằng, khung cảnh núi rừng ở vùng cao xứ Huế cũng thật hùng vĩ và tráng lệ.

Bảo tàng Đà Nẵng ra mắt hệ thống thuyết minh đa ngữ

THUỲ TRANG |

Bảo tàng Đà Nẵng vừa ra mắt, giới thiệu Hệ thống thuyết minh đa ngữ qua thiết bị di động, bộ nhận diện thương hiệu Bảo tàng Đà Nẵng và Ngân hàng dữ liệu di sản văn hóa Đà Nẵng.

“Một ngày làm ngư dân” đảo Quan Lạn: Một mẻ lưới, bắt nửa tạ cá

Nguyễn Hùng |

Sau nhiều tháng chuẩn bị, dưới sự hỗ trợ của JICA (Nhật Bản) cả về tài chính và đào tạo các kỹ năng, các ngư dân trên đảo du lịch Quan Lạn, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh đã đưa vào thử nghiệm tour “Một ngày làm ngư dân”, để chính thức phục vụ du khách từ tháng 4.2019. Trải nghiệm thú vị nhất đối với du khách có lẽ là những giờ bơi thuyền, thả lưới trên biển và về cùng vào bếp chế biến các món cá với ngư dân.

“Bùng nổ” các tour du lịch Tết Kỷ Hợi

Thúy Hiền |

Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2019 kéo dài 9 ngày, do đó các hãng lữ hành đều nhận định xu hướng du lịch Tết năm nay sẽ tăng mạnh. Giá tour du lịch trong và ngoài nước của các công ty du lịch trong dịp Tết cũng tăng khoảng 15% so với ngày thường.