Chẳng ai biết chiếc thúng chai được ra đời từ khi nào. “Bên cạnh con tàu, tấm lưới thì từ muôn đời tổ nghiệp miền biển đã truyền tự lại cho con cháu chiếc thúng chai. Vậy nên sẽ chẳng sai nếu nói, nó cũng đã cùng trải qua bao năm tháng thăng trầm với cuộc đời ngư dân”, ông Phan Liêm, một trong số ít những người còn giữ nghề đan thúng ở Đà Nẵng kể.

TP. Đà Nẵng, một trong những vùng đất phát triển từ biển, đến tận hôm nay, những bãi biển Nam Ô, Mân Thái, Thọ Quang vẫn rợp bóng những chiếc thúng chai từ trên bờ cát đến mặt nước. Cái thứ tròn xoay, nhỏ bé ấy với ngư dân như người bạn.

Bạn đưa họ ra biển rồi lại vào bờ, khi lại cùng nhau cưỡi lên sóng, vượt qua gió giữa biển khơi. Sóng dù đánh ngược xuôi, thúng và người cứ gật gù, nhấp nhô mà ngồi vững trên mặt biển. Có lẽ vì vậy mà người ta ví thúng chai là "trí khôn biển Việt". Để đến nay, chiếc thúng chai đã được xuất ngoại, có mặt ở châu Âu, châu Úc.

Nửa đời người vui buồn cùng chiếc thúng, ông Phan Liêm cũng chẳng ngờ có lúc, chiếc thúng gắn liền với những người ngư dân làng biển hàng trăm năm qua, với chính cuộc đời ông lại có lúc được xuất ngoại.

“Chuyện đến nay vẫn còn thấy lạ lắm, thứ tưởng chừng đơn giản của ngư dân mình cũng khiến thế giới tò mò, thích thú đến vậy kia mà”, ông Liêm cười tự hào. Ông còn nhớ, có chuyến hàng chuyển đi Úc, những người mua đã nói rõ rằng,  họ muốn tạo nên “một góc Việt trong lòng nước Úc”. Thế là, có một Việt Nam ẩn mình trong chiếc thúng chai đấy thôi!

Anh Dũng, một ngư dân Đà Nẵng cười khoe trong câu nói: “Chẳng biết mấy tòa nhà cao tầng thế nào chứ thuyền thúng, lưới mủng rồi cả dân chài lưới chúng tôi đều đã lên khung hình của du khách mà đi khắp các nước ấy chứ”. 

Rồi ngay trong những buổi chiều mùa đông này, những đoàn du khách vẫn ghé lại các bãi biển Đà Nẵng, nơi người dân đang tập trung bên những chiếc thuyền thúng chuẩn bị ra khơi.

Người hướng dẫn viên vẫn mượn hình ảnh ấy mà kể về câu chuyện chài lưới đất Đà thành. Chuyện mà nếu những con tàu lớn vươn khơi bám biển để góp phần khẳng định chủ quyền Tổ quốc thì những người ngư dân cùng chiếc thuyền thúng chai ven bờ vẫn đang giữ lại một phần văn hóa biển của vùng đất này. 

Những đứa trẻ miền biển hôm nay vẫn lớn lên nhờ những bụng thúng đầy cá tôm. Hình ảnh người ngư dân gọi nhau giữa biển, xếp những rổ cá vào thúng rồi trong phong thái thong dong, họ quẩy tay chèo trong niềm vui ngày mới. Cuộc sống của ngư dân, văn hóa miền biển vẫn có mặt chiếc thúng chai song hành.