Tháng 9, những ngày vào thu, nhà thờ Trà Cổ thêm lần nữa đang hồi xây dựng lại. 

Ảnh: Nguyễn Thị Thùy Ân
Ảnh: Nguyễn Thị Thùy Ân
        

Nhà thờ Trà Cổ thành lập nhà thờ là 1857. Ban đầu nhà thờ làm bằng gỗ gồm 7 gian. Năm 1880, nhà thờ bị hư hại, dột nát nhiều chỗ nên được xây cất mới bằng gạch đất, cột bằng gỗ, chạm trổ hoa lá để tạo sự trang nghiêm tôn kính.

Ảnh: Nguyễn Thị Thùy Ân 
Ảnh: Nguyễn Thị Thùy Ân 

Năm 1913, nhà thờ được xây mới lần nữa theo lối kiến trúc Gothic phương Tây. Năm 1930, nhà thờ bắt đầu xuống cấp. Cha xứ cho trùng tu khu thánh đường, tô lại vôi áo hai bên hiên nhà thờ, lát lại gạch bông toàn bộ nền, mở rộng thêm cung Thánh, sửa lại bàn thờ, lát đá đường đi, rải sỏi trắng lên sân cát…

Ảnh: Nguyễn Thị Thùy Ân 
Ảnh: Nguyễn Thị Thùy Ân 

Về tổng thể, nhà thờ Trà Cổ dài 130m, rộng 30m, gồm 10 gian, có mái lợp bằng ngói Tàu, tường đắp bằng đá vôi trộn với vỏ sò, hến đập nhuyễn, nằm trong một khuôn viên rộng lớn.

 Ảnh: Nguyễn Thị Thùy Ân
 Ảnh: Nguyễn Thị Thùy Ân

Điểm nhấn của nhà thờ là một tháp chuông cao 30m, mất 2 năm để xây dựng. Trên tháp chuông có quả chuông được đúc khoảng năm 1927.

 
Ảnh: Nguyễn Thị Thùy Ân 
Ảnh: Nguyễn Thị Thùy Ân 
 

Trên các bức tường của nhà thờ được bài trí hàng trăm bức phù điêu chạm khắc tinh xảo, mang lại vẻ đẹp cổ kính, nguy nga. Thánh đường được chống đỡ bằng những hàng cột gỗ lim. Bàn thờ chính sơn son thếp vàng, chạm trổ hoa văn tinh xảo.

 Ảnh Nguyễn Thị Thùy Ân
 Ảnh Nguyễn Thị Thùy Ân

Năm 1979, trong chiến tranh biên giới phía Bắc, nhà thờ Trà Cổ bị tàn phá nặng nề. Đến năm 1995, công trình được trùng tu, khôi phục lại như thời điểm trước chiến tranh.

Ảnh Nguyễn Thị Thùy Ân 
Ảnh Nguyễn Thị Thùy Ân 

Vào tháng ba, năm 2017, báo chí đưa tin: “Việc phá dỡ Nhà thờ được giáo xứ Trà Cổ đồng thuận và thực hiện vào ngày 9.3.2017”.

Ảnh Nguyễn Thị Thùy Ân 
Ảnh Nguyễn Thị Thùy Ân 

Tháng chín 2019, Nhà thờ Trà Cổ đang hồi xây lại. Theo  giáo dân trong  vùng: Nhà thờ mới sẽ vẫn giữ những hoa văn, họa tiết của nhà thờ cũ nhưng quy mô hơn, đáp ứng nhu cầu đi lễ của 1.500 giáo dân nơi đây.

 Ảnh Nguyễn Thị Thùy Ân
 Ảnh Nguyễn Thị Thùy Ân