Tại 39A Lý Quốc Sư, tháng 8, sau những loanh quanh xem ba chục ghế các màu các kiểu, tự dưng ngơ ngẩn nhỡ miệng hỏi “Những ghế này là để làm gì”, thì ngay lập tức nhận được câu trả lời đanh đá văng nhanh từ miệng người nghĩ  ra những cái ghế lạ lùng ấy (nói lối  văn hoa là “cha đẻ” của 30 ghế các kiểu - các màu ấy): “Ghế để ngồi. Không dùng để ngủ”.

Họa sĩ Lê Thiết Cương giữa “bầy” ghế. Ảnh: Nguyễn Thị Thuỳ Ân
Họa sĩ Lê Thiết Cương giữa “bầy” ghế. Ảnh: Nguyễn Thị Thuỳ Ân
 

Cao bồi  già  phố cổ - fan hâm mộ lâu năm của Lê Thiết Cương - họa sĩ Trịnh Tú trong một bài viết giới thiệu về triển lãm Chuyện Ghế, viết một câu điệu “Nhưng ghế để ngắm có lẽ mới có Lê Thiết Cương làm”.

Ảnh: Nguyễn Thị Thuỳ Ân 
Ảnh: Nguyễn Thị Thuỳ Ân 
      

OK, để ngồi, ngắm, ngắm rồi cố nghĩ ra vài câu cho ra vẻ triết lý nào đó về biểu tượng - ghế, dùng thay cho kệ để đồ, làm đạo cụ để múa, làm xiếc, trồng cây chuối, hay thậm chí cả trên mặt ghế (42cmx42cm) vẫn có thể… ngủ ngồi - thì 30 ghế với Chuyện Ghế của Lê Thiết Cương, quả thực, vẫn là những thành phẩm của một trí tưởng tượng  hợp lý một cách phi lý và phi lý một  cách hợp lý. Ghế là là ghế và không phải là ghế.

 
Ảnh: Nguyễn Thị Thuỳ Ân 
Ảnh: Nguyễn Thị Thuỳ Ân 
 

Bỏ qua phần cơ bản - những tạo hình của ghế, chỉ nhìn vào những màu sơn, thử chơi trò tượng tưởng, nếu chiếc này không phải sơn (tĩnh điện) đỏ mà sơn xanh dương thì  nom sẽ thế nào; tại sao dáng ghế này lại nom chỉ có thể ung dung trong màu vàng chóe, hay một chiếc màu đỏ tươi  lại rất đằm với mặt ghế là  vuông miếng sứ Bát Tràng  hoa xanh…

Ảnh: Nguyễn Thị Thuỳ Ân 
Ảnh: Nguyễn Thị Thuỳ Ân 

Sẽ cảm nhận được  có một trật tự  duy lý thú vị nào đó  - rất khó cắt nghĩa nảy ra từ hứng  khởi có khi/có thể là lộn xộn  của người sáng tác trong khi sáng tác.

Trong nghệ thuật, câu hỏi với người làm ra sản phẩm: Tại sao thế này mà không phải thế kia - tạo cảm xúc/ảo giác/nỗi thích thú/ hay có khi cả sự căm ghét/khó chịu của người tiếp nhận…

 Ảnh: Nguyễn Thị Thuỳ Ân
 Ảnh: Nguyễn Thị Thuỳ Ân

Nói Chuyện Ghế  là triển lãm thành tựu cũng bởi  ngay tại triển lãm ở Hà Nội, có nhiều cái đã gắn nơ đỏ - là đã có người mua. Theo ông Cương: Mỗi một thiết kế ghế, ông làm 10 phiên bản, tất nhiên, đánh số đàng hoàng. Có những kiểu đã tiêu thụ được đôi ba chiếc.

Ảnh: NguyễnThj Thuỳ Ân 
Ảnh: NguyễnThj Thuỳ Ân 

Những chiếc ghế sắt, lặng yên trong kho của một người bạn, sau gần 20 năm được chủ nhân hình như sực nhớ đến, tới kho, lôi ra,  sơn phết, bày biện, và để ghế lặng thinh kể câu chuyện về mình.

Ảnh: Nguyễn Thị Thuỳ Ân 
Ảnh: Nguyễn Thị Thuỳ Ân 

Và có lẽ, chuyện hay sau đó chính là nỗi băn khoăn: Người mua mua những cái ghế của Chuyện Ghế sau đó là để làm gì?