Mũi Đại Lãnh được tạo ra nhờ dãy núi Đại Lãnh - một nhánh của dãy Trường Sơn đâm ra biển Đông. Mũi Đại Lãnh do một tướng người Pháp tên là Varella phát hiện ra vào cuối thế kỷ XIX. Varella đã nhận thấy vai trò quan trọng của Mũi Đại Lãnh trên hải đồ quốc tế. Chính vì vậy, trên bản đồ cũ nó được gọi là Cap Varella (Mũi Varella). Điểm đặc biệt của Mũi Đại Lãnh là trông nó như một ngọn núi, lại giống như một hòn đảo vì có một con suối nước ngọt tách nó ra khỏi đất liền nhưng thực chất nó lại là đất liền.

Mũi Đại Lãnh trông như một ngọn núi, lại giống như một hòn đảo. Ảnh: Đ.Phùng
Mũi Đại Lãnh trông như một ngọn núi, lại giống như một hòn đảo. Ảnh: Đ.Phùng
Con đường dẫn đến nơi đánh dấu điểm cực Đông trên đất liền. Ảnh: Đ.Phùng
Con đường dẫn đến nơi đánh dấu điểm cực Đông trên đất liền. Ảnh: Đ.Phùng

Phong cảnh ở núi Đại Lãnh từ xưa đã được liệt vào hàng những danh lam thắng cảnh đẹp của Việt Nam. Năm 1836, vua Minh Mạng đã cho thể hiện hình tượng núi Đại Lãnh vào Tuyên đỉnh - một trong 9 chiếc đỉnh đồng đặt tại Thế Miếu trong Đại nội Kinh thành Huế (Thừa Thiên - Huế). Năm 1853, dưới triều vua Tự Đức, Đại Lãnh có tên trong từ điển quốc gia do triều đình biên soạn.

Du khách bắt đầu hành trình chinh phục Mũi Đại Lãnh. Ảnh: Đ.Phùng
Du khách bắt đầu hành trình chinh phục Mũi Đại Lãnh. Ảnh: Đ.Phùng
Quang cảnh Mũi Đại Lãnh đẹp hút hồn du khách. Ảnh: Đ.Phùng
Quang cảnh Mũi Đại Lãnh đẹp hút hồn du khách. Ảnh: Đ.Phùng

Người dân địa phương còn gọi Mũi Đại Lãnh là Mũi Điện, vì trên đỉnh có ngọn hải đăng cao khoảng 26m, ở độ cao hơn 100m so với mặt nước biển và có thể phát tín hiệu ánh sáng đi xa 27 hải lý. Ngọn hải đăng có hình trụ tròn với đường kính trung bình gần 5m, bên trong trụ được lắp đặt 108 bậc cầu thang xoắn ốc bằng gỗ lên tận đỉnh. Đây là một trong 8 ngọn hải đăng có niên đại trên 100 năm trong tổng số 79 ngọn hải đăng đang hoạt động tại nước ta.

Ngọn hải đăng ở Mũi Đại Lãnh. Ảnh: Đ.Phùng
Ngọn hải đăng ở Mũi Đại Lãnh. Ảnh: Đ.Phùng
Du khách thích thú khi chinh phục ngọn hải đăng. Ảnh: Đ.Phùng
Du khách thích thú khi chinh phục ngọn hải đăng. Ảnh: Đ.Phùng

Ngọn hải đăng được người Pháp xây dựng vào năm 1890 với mục đích định hướng cho tàu thuyền hoạt động trên biển và vào vịnh Vũng Rô. Ngọn đèn biển hoạt động được 55 năm thì ngừng và đến năm 1961, nó được chính quyền Sài Gòn trước đây khôi phục hoạt động trở lại. Tuy nhiên, ngọn hải đăng hoạt động chưa được bao lâu thì phải tạm dừng bởi Mũi Đại Lãnh nằm trong khu vực căn cứ Miền Đông của cách mạng, là hành lang đón các con tàu không số. Để ngăn chặn tuyến đường tiếp tế trên biển của cách mạng vào Vũng Rô, Mỹ đã ném bom dày đặc vào núi rừng khu vực vịnh Vũng Rô, phá hủy cả trạm hải đăng. Tháng 8/1996, Nhà nước đã cho sửa chữa, tu bổ và ngọn hải đăng chính thức hoạt động trở lại vào năm 1997.

Cảnh sắc thơ mộng, thân thiện ở Mũi Đại Lãnh. Ảnh: Đ.Phùng
Cảnh sắc thơ mộng, thân thiện ở Mũi Đại Lãnh. Ảnh: Đ.Phùng
Dưới chân Mũi Đại Lãnh là Bãi Môn. Ảnh: Đ.Phùng
Dưới chân Mũi Đại Lãnh là Bãi Môn. Ảnh: Đ.Phùng

Dưới chân Mũi Đại Lãnh là Bãi Môn. Đây là một bãi biển vẫn còn khá hoang sơ, có hình vầng trăng khuyết với đường bờ biển dài khoảng 400m, độ dốc thoai thoải, cát trắng mịn, nước trong vắt như pha lê. Ở phía Tây của Bãi Môn có một con suối nước ngọt. Sau khi len lỏi qua nhiều vách đá và khu rừng nguyên sinh Bắc Đèo Cả, con suối này chảy ngang qua bãi tắm rồi đổ ra đại dương mênh mông.

Bãi Môn có hình vầng trăng khuyết với đường bờ biển dài khoảng 400m. Ảnh: Đ.Phùng
Bãi Môn có hình vầng trăng khuyết với đường bờ biển dài khoảng 400m. Ảnh: Đ.Phùng
Nước ở đây trong vắt như pha lê. Ảnh: Đ.Phùng
Nước ở đây trong vắt như pha lê. Ảnh: Đ.Phùng

Sự phối hợp tinh tế giữa thiên nhiên và con người tại Mũi Đại Lãnh - Bãi Môn đã tạo nên một quần thể danh lam thắng cảnh tuyệt đẹp được nhiều tạp chí trong nước và quốc tế biết đến, thực sự là tài sản quý giá của tỉnh Phú Yên. Tháng 8/2008, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ra Quyết định số 67/2008/QĐ-BVHTTDL, xếp hạng danh lam thắng cảnh Bãi Môn - Mũi Đại Lãnh là Di tích cấp Quốc gia.

Du khách dựng lều khám phá vẻ đẹp Bãi Môn. Ảnh: Đ.Phùng
Du khách dựng lều khám phá vẻ đẹp Bãi Môn. Ảnh: Đ.Phùng

Du khách đến với Bãi Môn - Mũi Đại Lãnh sẽ trải nghiệm nhiều cảm giác thú vị, hòa mình vào thiên nhiên, tận hưởng hai dòng nước mát ngọt - mặn đan xen; sự thỏa mãn khi chinh phục tầm cao của ngọn hải đăng hay xa một chút là cột đánh dấu điểm cực Đông trên đất liền; đồng thời còn được thưởng thức các món hải sản biển nơi đây như: tôm, cua, cá, mực, hàu… Ngoài ta, du khách còn hiểu thêm về lịch sử, về vùng đất anh hùng hay những khoảnh khắc khó quên với người thân, bạn bè.