Cụ Châu kể, thời trai trẻ, cụ là người nổi tiếng khéo tay nhất làng. Dù chẳng được học hành bài bản nhưng cụ rất mê hội họa, mê đến gắn đời vào nó. Sau khi lập gia đình, cụ mưu sinh bằng nghề đắp tranh nổi. Nhưng rồi, nghề cũng “bạc”, cuộc sống gia đình vẫn khó khăn.

Hồi ấy, sống ở nông thôn, đi đâu cũng đụng tre, thế là cụ nghĩ đến chuyện làm ra những sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Suy nghĩ mãi, cụ quyết định làm những con tôm hùm bằng tre.

Sản phẩm tôm hùm bằng tre được treo khắp nhà tạo ấn tượng với khách tham quan. Ảnh: Đ.Phùng
Sản phẩm tôm hùm bằng tre được treo khắp nhà tạo ấn tượng với khách tham quan. Ảnh: Đ.Phùng
Sản phẩm tôm hùm bằng tre được treo khắp nhà tạo ấn tượng với khách tham quan. Ảnh: Đ.Phùng

“Năm 1985, những con tôm hùm bằng tre đầu tiên ra đời rất thô mộc, chỉ to bằng nắm tay, chẳng có màu mè gì, toàn thân tinh một màu vàng của tre được hơ lửa. Có lẽ do nó quá thô mộc nên chưa thu hút được khách mua, sản phẩm làm ra bán chỉ đủ tiền chợ. Tôi lại mày mò, nghiên cứu làm những con tôm hùm to hơn, được tô điểm màu sắc như con tôm hùm thật. Thế là tôi gắn đời với nó cho tới hôm nay”, cụ Châu cười nói.

Cụ Châu gắn điện vào mắt sản phẩm tôm hùm để trang trí trong nhà. Ảnh: Đ.Phùng
Cụ Châu gắn điện vào mắt sản phẩm tôm hùm để trang trí trong nhà. Ảnh: Đ.Phùng

Theo lời cụ Châu, phần đầu của tôm hùm tre nhìn phức tạp nhưng được chế tác rất đơn giản, chỉ bằng gỗ cây bông gòn rất mềm và nhẹ, phủ lên lớp keo, sau đó rải thêm lớp cát mịn, gắn râu. Tuy nhiên, khó nhất là công đoạn tạo dáng cong cong cho thân tôm. Phần thân này được làm bằng những khúc tre tròn, cưa xéo, xếp theo quy cách từ lớn đến nhỏ dần về phía đuôi và được kết nối nhau bằng dây thép. Phần đuôi là những miếng tre được chẻ rất mỏng, vuốt láng, xếp xòe ra. Râu tôm được làm bằng dây chuối quấn vào sợi thép để dễ ngoe nguẩy.

Các công đoạn để tạo ra sản phẩm đều được làm bằng tay. Ảnh: Đ.Phùng
Các công đoạn để tạo ra sản phẩm đều được làm bằng tay. Ảnh: Đ.Phùng

Thợ làm tôm tre trong cơ sở sản xuất của cụ Châu toàn là người trong gia đình, gồm: vợ chồng cụ Châu, vợ chồng người con trai và 2 người cháu họ. Theo ông Nguyễn Phúc Sơn (57 tuổi, con trai cụ Châu), làm tôm hùm tre khó nhất là lúc uốn lưng của con tôm sao cho sinh động. Vì khi con tôm tre được tạo dáng sẽ thoát ra khỏi dáng dấp thô kệch của thân tre, công việc khi ấy mới thành công.

Sản phẩm tôm tre của gia đình cụ Châu có nhiều kích cỡ, loại nhỏ nhất có giá 350.000 đồng/con, loại lớn 1.000.000 đồng/con. Bình quân, mỗi tháng gia đình cụ bán được khoảng 200 - 300 con tôm tre đủ cỡ, ngày Tết thì lượng hàng bán ra tăng gấp 2 - 3 lần.

Sản phẩm tôm hùm thô và tôm đã được sơn màu. Ảnh: Đ.Phùng
Sản phẩm tôm hùm thô và tôm đã được sơn màu. Ảnh: Đ.Phùng

Không quảng bá, thậm chí đến cái biển để gắn ở ngoài cũng không có. Thế nhưng sản phẩm tôm hùm làm bằng tre của gia đình cụ Châu được nhiều người biết đến. Khách trong Nam, ngoài Bắc gọi điện đặt hàng. Không ít những con tôm hùm bằng tre của gia đình cụ theo chân khách du lịch có mặt ở các nước. “Họ nói có nhiều Việt kiều rất thích sản phẩm này nên đặt hàng mang qua tận Mỹ, Anh làm quà, để ngắm cho bớt nhớ quê. Tôi nghe mà lòng thấy lâng lâng”, cụ Châu chia sẻ.