Xã đảo Tam Hải (huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam) gần như được phủ kín dưới tán rừng dừa xanh biếc quanh năm. Lại chứa đựng nhiều điều rất đặc biệt, là trung tâm của nghĩa địa cá ông, với hàng trăm ngôi mộ, được xem là một di sản quý hiếm, hình thành từ nền văn hóa vùng biển của người Việt từ lâu đời. Có 2 giếng cổ được cho là thời Chiêm Thành, nước ngọt quanh năm, là nguồn nước chủ yếu để hàng trăm hộ dân lấy uống và sinh hoạt…

Dãy đá đen Bàn Thang có cấu tạo địa chất hoàn toàn không từ núi lửa như ở đảo Lý Sơn. Ảnh: Đ.V
Dãy đá đen Bàn Thang có cấu tạo địa chất hoàn toàn không từ núi lửa như ở đảo Lý Sơn. Ảnh: Đ.V

Nhiều sách ghi: Người Việt đến vùng đất này cùng với cuộc di dân lần thần thứ nhất là vào năm 1403. Hai giếng cổ có tuổi thọ ít nhất trên 600 năm. Đặc biệt có dãy núi Bàn Than đẹp hút hồn có niên tuổi hơn 400 triệu năm.

Người dân Tam Hải qua bao đời luôn giữ gìn bãi đã Bàn Thang vì đó là niềm từ hào không gì thay được. Ảnh: Đ.V
Người dân Tam Hải qua bao đời luôn giữ gìn bãi đã Bàn Thang vì đó là niềm từ hào không gì thay được. Ảnh: Đ.V
Người dân Tam Hải qua bao đời luôn giữ gìn bãi đã Bàn Thang vì đó là niềm từ hào không gì thay được. Ảnh: Đ.V

Với chiều dài hơn một cây số chạy quanh một hòn núi nhỏ, được tạo bởi những bàn đá đen lớn với các hình thù khác nhau và vô vàn những hình vẻ, hoa văn độc đáo có một không hai.

Từ dãy núi đá Bàn Thang có niên đại hơn 400 năm đã đem lại nhiều nguồn lợi về kinh tế và tinh thần quanh năm cho người dân Tam Hải. Ảnh: Đ.V
Từ dãy núi đá Bàn Thang có niên đại hơn 400 năm đã đem lại nhiều nguồn lợi về kinh tế và tinh thần quanh năm cho người dân Tam Hải. Ảnh: Đ.V
Từ dãy núi đá Bàn Thang có niên đại hơn 400 năm đã đem lại nhiều nguồn lợi về kinh tế và tinh thần quanh năm cho người dân Tam Hải. Ảnh: Đ.V

Với các đặc điểm về cảnh quan cũng như giá trị khoa học được các nhà địa chất thẩm định vào cuối năm 2017. Các nhà khoa học khẳng định khu vực đá Bàn Than tại xã Tam  Hải xứng đáng là một di sản địa chất ở tầm cỡ thế giới. Hiện tại tỉnh Quảng Nam đang xây dựng hồ sơ bảo tồn và xây dựng hồ sơ khoa học để tham gia vào mạng lưới Công viên địa chất quốc gia, Công viên địa chất toàn cầu. Đây cũng là yếu tố quan trọng tạo tiền đề cho sự phát triển kinh tế - xã hội, nhất là phát triển du lịch sinh thái, du lịch biển đảo một cách bền vững tại đây.

Giới trẻ thoải thích đến đây để chọn cho mình những tấm ảnh, góc chụp ưng ý nhất. Ảnh: Đ.V
Giới trẻ thoải thích đến đây để chọn cho mình những tấm ảnh, góc chụp ưng ý nhất. Ảnh: Đ.V
Giới trẻ thoải thích đến đây để chọn cho mình những tấm ảnh, góc chụp ưng ý nhất. Ảnh: Đ.V

Theo PGS.TS Ngô Văn Doanh (nguyên Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia) cho rằng: Ngoài ghềnh Bàn Than ấn tượng về hình thù và vị thế, còn có các dải đá, đảo nhỏ như hòn Mang, hòn Dứa…Tuy cũng có màu đen như đá đảo Lý Sơn và một số địa điểm khác ở Quảng Nam và Quảng Ngãi, nhưng theo nhận định của các nhà địa chất, đá của Bàn Than không phải là đá núi lửa, mà là đá gốc có tuổi đến 400 triệu năm.

Mùa nào ở Tam Hải cũng trải một màu xanh ngắt của nước, tảo, ngọn dừa và cả bầu trời. Ảnh: Đ.V
Mùa nào ở Tam Hải cũng trải một màu xanh ngắt của nước, tảo, ngọn dừa và cả bầu trời. Ảnh: Đ.V
Mùa nào ở Tam Hải cũng trải một màu xanh ngắt của nước, tảo, ngọn dừa và cả bầu trời. Ảnh: Đ.V

Đá ở đây được đẩy nhô lên khỏi mặt biển qua một đợt kiến tạo địa chất. Có lẽ, những bàn đá đen thiên hình vạn trạng cùng các hình vẽ và hoa văn tuyệt mỹ diệu kỳ của Bàn Than là danh thắng địa chất, địa lý và thiên nhiên độc nhất vô nhị không chỉ của Quảng Nam mà còn của cả nước.