Nghệ nhân La Thanh Hùng: Người "giữ lửa" tinh hoa hát Tuồng

Ngọc Ly - Đắc Nhật |

Hào quang sân khấu của tuồng không còn như trước, những vở tuồng dường như chỉ còn là một kí ức xa xôi trong tiềm thức của những người hiện đại. Nặng lòng với mong muốn gìn giữ cái nghề của cha ông, nghệ nhân La Thanh Hùng vẫn một lòng cố bám trụ và vượt qua từng giai đoạn thăng trầm...

Người nghệ sĩ toàn năng

Với những người còn nặng lòng với sân khấu tuồng Huế nói riêng và những con người yêu nghệ thuật truyền thống nói chung, hình ảnh và tên tuổi của nghệ nhân La Thanh Hùng trở thành một thước đo chuẩn mực trong lòng họ.

Trên sân khấu Tuồng, với một câu hát, một điệu múa, người nghệ sỹ dựng lên một trời tưởng tượng; lúc là biển cả mênh mông, khi là núi rừng bát ngát; vừa là triều đình, thoắt đã là bãi chiến trường.

Mỗi lần ông Hùng xuất hiện là mỗi lần khán giả cảm thấy xúc động sống theo từng nhân vật ông mang lại. Từng ánh mắt cử chỉ của ông khiến cho người xem nhận biết được những thay đổi về không gian, thời gian mà còn thấy những xung đột giằng xé trong nội tâm nhân vật; những sung sướng tột đỉnh, những nỗi đau tan nát tim gan.

Nghệ nhân La Thanh Hùng từng giành được nhiều giải thưởng cao trong nghề như: huy chương Vàng tại  "Hội diễn các trích đoạn tuồng - chèo hay" tổ chức tại TP.Huế (1993), huy chương Bạc trong đợt "Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc" (1995), huy chương Bạc (không có Huy chương vàng) trong "Hội diễn sân khấu tuồng và dân ca kịch chuyên nghiệp toàn quốc" tổ chức tại Bình Định (2013)...

Vẽ mặt nạ, giữ tinh hoa của nghề

Nghệ nhân La Thanh Hùng tự nhận mình là "con nhà nòi" khi may mắn được sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống nghệ thuật, có cha là NSƯT La Cháu – nghệ nhân tuồng cung đình cuối cùng của triều Nguyễn. Nhưng đáng tiếc thay, đi qua bao nhiêu thăng trầm và biến đổi của thời đại, hát tuồng đến thời của ông không còn là bộ môn nghệ thuật được yêu thích như ngày trước nữa.

Chứng kiến sự suy tàn của một môn nghệ thuật lâu đời và là cái nghiệp bao đời tổ tiên đeo đuổi, ông Hùng lúc nào cũng cảm thấy mất mát và đau đáu trong lòng phải khôi phục lại thời sân khấu hát tuồng ấy.

Cùng với nỗ lực hết mình của bản thân, những người tâm huyết trong nghề và các chính sách bảo tồn của nhà nước, Tuồng đang dần trở lại. Tuy không còn phổ biến trong đời sống nhân dân nhưng trên sân khấu, mỗi lần sáng đèn các diễn viên vẫn có thể tự hào nhìn xuống những hàng ghế đông đúc khán giả yêu nghệ thuật.

Không chỉ là một nghệ sĩ trên sân khấu đầy tài năng với khả năng hóa thân đa dạng, ông còn là đạo diễn của hàng chục vở kịch. Sau ánh đèn sân khấu, ông còn là người cầm cọ vẽ mặt cho chính mình và diễn viên những chiếc mặt nạ sinh động, giúp họ bước lên sân khấu với tự tin cao nhất, chuyển tải trọn vẹn cảm xúc nhân vật nhất.

 
Năm 2013, nghệ nhân tham gia hợp tác khôi phục 150 mặt nạ tuồng Huế để ứng dụng vào các vở tuồng Huế, làm chuẩn để các nghệ sĩ tuồng vẽ. 

“Nói đến nghệ thuật là năng khiếu, còn việc học là cái cầu nối mà thôi. Nó là năng khiếu, chưa chắc anh học lâu anh đã có thể vẽ được, “đằng trời!" làm không được là làm không được. Riêng chú có cái hay về hóa trang mặt nạ tuồng, nói đến tuồng là phải hóa trang, không phải. Tuồng cổ mới hóa trang, các tác phẩm hóa trang đa số là “quân quốc”.

Từ mặt nạ ấy, nó có tính biểu trưng từng nhân vật khác nhau và nó có tính áp đặt. Ví dụ đóng vai gian tà xuất hiện biết đóng gian tà, người đóng hiền từ xuất hiện người ta biết anh hiền từ. Còn các nhân vật lịch sử thì không vẽ mặt nạ tuồng.

Nó có một cái khuôn nhất định mà mình tự tìm hiểu không cần ai dạy, nó có nguyên lý cơ bản, cộng thêm sự sáng tạo và bàn tay tài hoa. Có nhiều diễn viên học đến lúc chết cũng không vẽ được, không phải ai làm cũng được” - ông chia sẻ.

Sông Hương bao giờ tới biển: Dòng sông di sản

Hoàng Văn Minh |

Với người Huế, sông Hương đương nhiên là di sản, dù năm 1993, khi UNESCO lần đầu tiên xét công nhận quần thể di tích Huế (kinh thành và hệ thống lăng tẩm) là Di sản văn hoá thế giới, yếu tố sông Hương chưa được nhắc tới đúng mức.

Hơn 400 năm Thanh Tiên - hoa giấy thờ cúng

Thủy Tiên. |

Làng Thanh Tiên thuộc xã Phú Mậu, Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế. Làng nằm dọc theo bờ Nam, hạ lưu sông Hương gần ngã ba Sình. Là một địa danh nổi tiếng về nghề làm hoa giấy thờ cúng, đặc biệt là hoa Sen và nghề làm hoa đã xuất hiện cách đây hơn 400 năm. 

Sông Hương, bao giờ tới biển: Những câu chuyện dâu bể phong rêu

Vĩnh Quyền |

Khi ấy, dòng chảy 700 năm lịch sử có cơ hội thì thầm những câu chuyện dâu bể phong rêu, những giấc mộng kinh sư bi tráng... Và lần nào tôi cũng dành nhiều thời gian cho sông Hương, không chỉ vì lần nào sông Hương cũng là một trong những sân khấu chính của festival Huế. Cả khi không có festival đã vậy rồi. Thời gian về thăm nhà không bằng thời gian ngồi uống bia ngắm dòng sông nhớ.

Sông Hương bao giờ đến biển: Soi bóng 700 năm Thuận Hóa...

Vĩnh Quyền |

Tôi ước chi có pho tượng kiến trúc sư Bosa được dựng trước nhà máy nước Vạn Niên, soi bóng trên mặt nước sông Hương. Ngót 100 năm rồi mà ông vẫn là bậc thầy và tác phẩm của ông luôn nhắc nhở cho những ai được giao trọng trách quy hoạch kiến trúc ở một thành phố cổ kính như thành phố Huế này.

Phát triển du lịch Huế qua "Tour Du lịch giáo dục"

Ngọc Ly |

Sau một thời gian đi vào thực nghiệm, "Tour du lịch giáo dục" (DLGD) của Khoa Du Lịch - Đại học Huế đã đạt được những thành công đáng mong đợi. Huế đã chính thức đưa tour vào phục vụ du khách trong và ngoài nước nhằm đáp ứng nhu cầu tìm hiểu văn hóa, lịch sử, con người của vùng đất Cố đô.

Người viết thư thuê và món quà Việt

THUỲ TRANG |

Viết bưu thiếp cho người nước ngoài, ông Dương Văn Ngộ - người viết thư thuê cuối cùng ở bưu điện TPHCM - vui vẻ nhận mức phí… 2.000 đồng. Dịch thư gửi qua Pháp cho người đàn ông bị bệnh, ông chỉ lấy một nửa giá bình thường. Khi có người ngỏ ý chụp hình, ông cười tươi đứng dậy chỉnh lại chiếc áo sơ mi để đẹp khuôn hình.