Vết tích người tiền sử trong hang động núi lửa dài nhất Đông Nam Á

Phan Tuấn |

Đắk Nông - Trong hang động núi lửa thuộc Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông, các nhà nghiên cứu phát hiện được các bộ di cốt người tiền sử. Phát hiện này được xem là mở ra  bước ngoặt cho ngành Cổ nhân học Việt Nam.
Miệng núi lửa thuộc hệ thống Công viên địa chất UNESCO Đắk Nông. Ảnh: Ban Quản lý Công viên địa chất
Miệng núi lửa thuộc hệ thống Công viên địa chất UNESCO Đắk Nông. Ảnh: Ban Quản lý Công viên địa chất

Vết tích người tiền sử trong hang động núi lửa

Với diện tích 4.700km2, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông trải dài qua 6 huyện, thành phố gồm: Krông Nô, Cư Jút, Đắk Mil, Đắk Song, Đắk Glong, thành phố Gia Nghĩa.

Nơi đây hội tụ các giá trị tiêu biểu về địa chất, địa mạo, khảo cổ, văn hóa và đa dạng sinh học đặc trưng của khu vực.  Điểm nổi bật đặc biệt nhất là hệ thống hang động núi lửa trong đá bazan, phân bố chủ yếu ở khu vực Krông Nô. 

Đến thời điểm này, cơ quan chức năng đã phát hiện khoảng 50 hang động núi lửa tại Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông. Trong đó, có 20 hang động đã được đo, vẽ, nghiên cứu chi tiết về nguồn gốc, cơ chế tạo thành.

Qua đánh giá, các hang động phát hiện đều có nguồn gốc nguyên sinh, được tạo thành gắn liền với hoạt động phun trào của núi lửa Chư Blúk, ở xã Buôn Choáh, huyện Krông Nô.

Điều đặc biệt nhất, có tới 10 hang động được các nhà khảo cổ ghi nhận có dấu tích hoạt động của người tiền sử bao gồm: Hang C1, C2, C3, C4, C4-1, C6, tại xã Đắk Sôr; hang P1, P2 xã Buôn Choáh, đều ở huyện Krông Nô. 

Tại hang C6.1, lần đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á phát hiện di chỉ khảo cổ người tiền sử trong hang động núi lửa. Di chỉ khảo cổ này thuộc loại hình di tích cư trú, công xưởng và mộ táng có giá trị khoa học độc đáo và hiếm có trên thế giới.

Di cốt người tiền sử trong hang động núi lửa (hang C6.1). Ảnh:
Di cốt người tiền sử trong hang động núi lửa (hang C6.1). Ảnh:

Phát hiện nhiều di chỉ, hiện vật

Qua khai quật tại hang C6-1 và C6 các nhà khảo cổ phát hiện nhiều di chỉ, hiện vật đồ đá. Trong đó, có các công cụ lao động, đồ gốm, xương và vỏ nhuyễn thể. Ngoài ra, trong hang động còn có vết tích của bếp lửa, 3 di tích mộ táng, dấu vết của 10 cá thể.

Cụ thể, có 5 cá thể trẻ sơ sinh, 1 cá thể thiếu niên, 4 cá thể người trưởng thành. Quan trọng nhất, các nhà khảo cổ phát hiện một bộ xương và hộp sọ của bé gái khoảng 4 tuổi, được chôn theo tư thế ngồi bó gối.

Theo các nhà khoa học, các di tồn văn hóa còn bảo lưu trong hang động núi lửa C6, C6.1 cho thấy đây là nơi cư trú, mộ táng và chế tác công cụ của người tiền sử có niên đại từ 4.000 đến 7.000 năm.

Giá trị di sản nổi bật của hang động núi lửa Krông Nô là ở chỗ, lần đầu tiên giới khoa học Việt Nam biết đến một loại hình cư trú mới, một kiểu thích ứng mới của cư dân tiền sử trên vùng đất đỏ.

Giáo sư Nguyễn Lân Cường, Viện Khảo cổ học Việt Nam cho biết, một số học giả nước ngoài cho biết trên thế giới có dạng hang động này, nhưng chưa hề phát hiện được di cốt người cổ.

Việc phát hiện bộ xương người tiền cổ mở ra cho chúng ta một chương mới để đi tìm chủ nhân thực sự của vùng đất mà từ trước đến nay vẫn là một khoảng trống đối với các nhà nghiên cứu.

"Việc lần đầu tiên phát hiện ra di cốt người tiền sử trong các hang núi lửa là phát hiện mang tính bước ngoặt của ngành Cổ nhân học Việt Nam” - Giáo sư Nguyễn Lân Cường cho biết.

Phan Tuấn
TIN LIÊN QUAN

7 điểm du lịch không thể bỏ lỡ ở Đắk Nông

Vân Anh |

Khám phá Đắk Nông, du khách sẽ được chiêm ngưỡng những cảnh đẹp thiên nhiên hoang sơ hùng vĩ, hang động núi lửa dài nhất thế giới...

Hội nghị quốc tế về hang động núi lửa tại Đắk Nông

Vân Anh |

Hiệp hội Hang động quốc tế chọn tỉnh Đắk Nông (Việt Nam) là nơi đăng cai tổ chức Hội nghị quốc tế về Hang động núi lửa lần thứ 20.

Khai thác du lịch thám hiểm "Hang khổng lồ" ở Đắk Nông

Thiên Kim |

"Hang khổng lồ" ở Đắk Nông là hang núi lửa dài nhất Đông Nam Á, từng khiến nhiều du khách trầm trồ, thích thú bởi những bức ảnh tuyệt đẹp được chụp ở đây.

7 điểm du lịch không thể bỏ lỡ ở Đắk Nông

Vân Anh |

Khám phá Đắk Nông, du khách sẽ được chiêm ngưỡng những cảnh đẹp thiên nhiên hoang sơ hùng vĩ, hang động núi lửa dài nhất thế giới...

Hội nghị quốc tế về hang động núi lửa tại Đắk Nông

Vân Anh |

Hiệp hội Hang động quốc tế chọn tỉnh Đắk Nông (Việt Nam) là nơi đăng cai tổ chức Hội nghị quốc tế về Hang động núi lửa lần thứ 20.

Khai thác du lịch thám hiểm "Hang khổng lồ" ở Đắk Nông

Thiên Kim |

"Hang khổng lồ" ở Đắk Nông là hang núi lửa dài nhất Đông Nam Á, từng khiến nhiều du khách trầm trồ, thích thú bởi những bức ảnh tuyệt đẹp được chụp ở đây.