Sơn – ông quán cà phê cóc dưới chân cầu Trường Tiền đã không giữ được sự bình thản thường thấy khi vô tình thấy tôi đang “chịu trận” với người bên cạnh: “Thôi mọi người đừng đào xới nữa, hãy để cho những vẽ đẹp của sông Hương trong tâm tôi được yên nghỉ. Di sản với không di sản chẳng qua cũng khác nhau ở một tờ giấy, nói mãi tôi lại thấy hoang mang, nghi ngờ. Vả lại, việc của vua, vua không lo thì thái giám lo làm gì cho mệt xác!”.

Sông Hương đẹp như tranh thủy mặc nhìn từ phía thượng nguồn
Sông Hương đẹp như tranh thủy mặc nhìn từ phía thượng nguồn

Nghe nói thế, ông phản ứng gay gắt, dù người lạ đang là “thượng đế” của mình: “ Nói như…lãnh đạo rứa mà cũng nói được, cũng bày đặt ngồi bàn chuyện sông Hương. Ông có biết là trên thế giới ni có bao nhiêu con sông đẹp, có chiều sâu văn hoá muốn được công nhận là di sản văn hoá thế giới mà không được không?”. Người lạ…á khẩu, trố mắt gần như chết lặng. Nói người Huế “hàm hồ” và cực đoan, quả không sai chút nào !

Cho đến giờ, sau rất nhiều năm, câu hỏi của nhà văn - võ sư Nguyễn Văn Dũng, một người Huế rất quan tâm và có rất nhiều bài viết hay về sông Hương vẫn chưa được trả lời: “Lãnh đạo tỉnh cho rằng thời cơ chưa chín muồi, vậy thì phải cho biết là vì sao lại chưa chín muồi, nó vướng mắc ở chỗ nào, về vấn đề gì và quan trọng nhất là bao giờ thì chín muồi?”

Ông nói: “Tôi đã đến gần như hết các con sông đẹp nổi tiếng trên thế giới, và tôi khẳng định là không có con sông nào đẹp như sông Hương của Huế. Việc UNESCO đề nghị lập hồ sơ công nhận sông Hương là một vấn đề rất quan trọng. Nếu ngưng lại thì cơ hội để cho sông Hương đẹp hơn, “đến” với nhiều người hơn trên thế giới, và quan trọng nhất là được bảo vệ, gìn giữ tốt hơn sẽ không còn nữa...”. 

Cầu đi bộ trên sông Hương - một công trình gây nhiều tranh cãi
Cầu đi bộ trên sông Hương - một công trình gây nhiều tranh cãi

Nhà nghiên cứu Huế Nguyễn Xuân Hoa – nguyên Giám đốc Sở VHTT tỉnh TT-Huế mới đây gặp tôi vẫn bảo lưu ý kiến đã phát biểu trên báo Lao Động trước đó:

“Việc ngưng lập hồ sơ để công nhận sông Hương với lý do “thời cơ chưa chín muồi” là không thuyết phục. Thời cơ lớn nhất, chín muồi nhất của sông Hương chính là đề nghị của UNESCO chứ còn chờ đợi cái gì nữa?”.

Ông bức xúc: “Từ chối lời mời của UNESCO là hành động chống lại chuyện đương nhiên, chống lại lẽ phải”.