Huyền Trân công chúa là ái nữ của vua Trần Nhân Tông và Khâm Từ Hoàng hậu. Hơn 700 năm trước, vào mùa hạ năm Bính Ngọ (1306), thực hiện lời hứa hôn của vua cha Trần Nhân Tông là kết tình hoà hiếu với lân Bang, Huyền Trân Công chúa đã gạt tình riêng để sang Chiêm Thành, nên duyên với nhà vua Chế Mân và trở thành Hoàng hậu Paramesvari.

Lối vào Đền Huyền Trân.
Lối vào Đền Huyền Trân.

Món quà sính lễ mà Vua Chiêm dâng lên nhạc phụ Trần Nhân Tông là hai châu Ô, châu Lý - vùng đất từ bờ Nam sông Hiếu (Quảng Trị) đến bờ Bắc sông Thu Bồn (Quảng Nam) - đã sáp nhập vào nước Đại Việt.

Một năm sau, vua Chế Mân qua đời, theo tục lệ của đất nước Chiêm Thành, hoàng hậu sẽ phải lên giàn hỏa thiêu để tuẫn tang theo chồng. 

Cứ vào dịp tháng Giêng hằng năm, Trung tâm Văn hóa Huyền Trân lại đón hàng ngàn lượt người là du khách trong nước, quốc tế và người dân địa phương đến tham quan, chiêm bái.
Cứ vào dịp tháng Giêng hằng năm, Trung tâm Văn hóa Huyền Trân lại đón hàng ngàn lượt người là du khách trong nước, quốc tế và người dân địa phương đến tham quan, chiêm bái.

Vua Trần Anh Tông biết được nên sai tướng Trần Khắc Chung vờ sang viếng để cứu công chúa trở về. Tháng 8 năm Mậu Thân (1308), sau khi về đến đất Thăng Long, Huyền Trân công chúa đã quy y vào cửa Phật, có pháp danh là Hương Tràng. 

Ghi nhận công lao của một người có công mở mang bờ cõi cho dận tộc, nhân kỷ niệm 700 năm mảnh đất Thuận Hóa - Phú Xuân - Thừa Thiên Huế, năm 2006, đền thờ Huyền Trân công chúa được khởi công xây dựng, chính thức đi vào hoạt động phục vụ du khách từ năm 2007 đến nay. 

Đền Huyền Trân Công chúa có không gian rộng đến 28,5ha, nằm dưới chân núi Ngũ Phong thuộc thôn Ngũ Tây, xã Thủy An (nay là phường An Tây). Địa hình thoai thoải kéo dài từ chân núi lên đến đỉnh, có rừng thông xung quanh, bốn mặt là đồi núi trùng điệp. Đứng trên đỉnh núi có thể nhìn thấy một khoảng không gian bao la, và phía xa xa là cả một không gian TP. Huế.
Đền Huyền Trân Công chúa có không gian rộng đến 28,5ha, nằm dưới chân núi Ngũ Phong thuộc thôn Ngũ Tây, xã Thủy An (nay là phường An Tây). Địa hình thoai thoải kéo dài từ chân núi lên đến đỉnh, có rừng thông xung quanh, bốn mặt là đồi núi trùng điệp. Đứng trên đỉnh núi có thể nhìn thấy một khoảng không gian bao la, và phía xa xa là cả một không gian TP. Huế.
Từ phía ngoài đi vào là bốn trụ biểu lớn, dưới chân có đặt nghê đá phục chầu, tiếp đó là 3 bậc sân khá rộng được lát bằng gạch Bát Tràng, có cả hồ nước và cây cầu nhỏ bắc qua tương tự như cây cầu Trung Đạo được bắc qua hồ Thái Dịch trước điện Thái Hòa trong Kinh thành Huế.
Từ phía ngoài đi vào là bốn trụ biểu lớn, dưới chân có đặt nghê đá phục chầu, tiếp đó là 3 bậc sân khá rộng được lát bằng gạch Bát Tràng, có cả hồ nước và cây cầu nhỏ bắc qua tương tự như cây cầu Trung Đạo được bắc qua hồ Thái Dịch trước điện Thái Hòa trong Kinh thành Huế.
Bước lên 246 bậc cấp để chinh phục đỉnh núi Ngũ Phong và tháp chuông Hòa Bình, từ đây, ta có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn bao quát cả thành phố Huế rất đẹp, nhất là vào buổi chiều tà. Ý nghĩa của cụm từ “Thế giới - Hòa Bình - Nhân loại - Hạnh phúc” cùng hình ảnh của 4 chùa: Giác Lâm, Thiên Mụ, Diên Hựu và chùa Trúc Lâm Yên Tử được in nổi trên quả chuông đem lại cho ta những chiêm nghiệm về sự hòa hợp và hội tụ.
Bước lên 246 bậc cấp để chinh phục đỉnh núi Ngũ Phong và tháp chuông Hòa Bình, từ đây, ta có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn bao quát cả thành phố Huế rất đẹp, nhất là vào buổi chiều tà. Ý nghĩa của cụm từ “Thế giới - Hòa Bình - Nhân loại - Hạnh phúc” cùng hình ảnh của 4 chùa: Giác Lâm, Thiên Mụ, Diên Hựu và chùa Trúc Lâm Yên Tử được in nổi trên quả chuông đem lại cho ta những chiêm nghiệm về sự hòa hợp và hội tụ.
Phía bên trong đền thờ có pho tượng mô phỏng Công chúa Huyền Trân ngồi trên ngai được đúc bằng đồng. Tượng cao 2.37m, được đúc bỏi các nghệ nhân nổi tiếng của phường Đúc, TP. Huế.
Phía bên trong đền thờ có pho tượng mô phỏng Công chúa Huyền Trân ngồi trên ngai được đúc bằng đồng. Tượng cao 2.37m, được đúc bỏi các nghệ nhân nổi tiếng của phường Đúc, TP. Huế.
Mỗi năm, Đền Huyền Trân đón hàng ngàn lượt khách trong và ngoài nước đến tham quan.
Mỗi năm, Đền Huyền Trân đón hàng ngàn lượt khách trong và ngoài nước đến tham quan.
Mỗi năm, Đền Huyền Trân đón hàng ngàn lượt khách trong và ngoài nước đến tham quan.
Mỗi năm, Đền Huyền Trân đón hàng ngàn lượt khách trong và ngoài nước đến tham quan.
Một số hoạt động trong khuôn khổ Lễ hội Đền Huyền Trân. Việc mở hội Đền Huyền Trân tại Thừa Thiên Huế nhằm thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” tưởng nhớ, tôn vinh công chúa Huyền Trân và các bậc tiền nhân  của dân tộc đã  có công dựng nước,  mở mang bờ cõi. Lễ hội thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân, bà con tăng ni phật tử, các chức sắc tôn giáo và du khách gần  xa về dự
Một số hoạt động trong khuôn khổ Lễ hội Đền Huyền Trân. Việc mở hội Đền Huyền Trân tại Thừa Thiên Huế nhằm thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” tưởng nhớ, tôn vinh công chúa Huyền Trân và các bậc tiền nhân  của dân tộc đã  có công dựng nước,  mở mang bờ cõi. Lễ hội thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân, bà con tăng ni phật tử, các chức sắc tôn giáo và du khách gần  xa về dự
Một số hoạt động trong khuôn khổ Lễ hội Đền Huyền Trân. Việc mở hội Đền Huyền Trân tại Thừa Thiên Huế nhằm thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” tưởng nhớ, tôn vinh công chúa Huyền Trân và các bậc tiền nhân  của dân tộc đã  có công dựng nước,  mở mang bờ cõi. Lễ hội thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân, bà con tăng ni phật tử, các chức sắc tôn giáo và du khách gần  xa về dự
Một số hoạt động trong khuôn khổ Lễ hội Đền Huyền Trân. Việc mở hội Đền Huyền Trân tại Thừa Thiên Huế nhằm thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” tưởng nhớ, tôn vinh công chúa Huyền Trân và các bậc tiền nhân  của dân tộc đã  có công dựng nước,  mở mang bờ cõi. Lễ hội thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân, bà con tăng ni phật tử, các chức sắc tôn giáo và du khách gần  xa về dự
Một số hoạt động trong khuôn khổ Lễ hội Đền Huyền Trân. Việc mở hội Đền Huyền Trân nhằm thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” tưởng nhớ, tôn vinh công chúa Huyền Trân và các bậc tiền nhân  của dân tộc đã  có công dựng nước,  mở mang bờ cõi.
Một số hoạt động trong khuôn khổ Lễ hội Đền Huyền Trân. Việc mở hội Đền Huyền Trân nhằm thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” tưởng nhớ, tôn vinh công chúa Huyền Trân và các bậc tiền nhân của dân tộc đã có công dựng nước, mở mang bờ cõi.