Độc đáo nghi thức Rước Cộ trong Lễ hội Bà Chợ Được

ĐỖ VẠN |

Đã thành thông lệ, hằng năm vào ngày 11 tháng Giêng, nhân dân khắp nơi tụ hội về làng Phước Ấm xem lễ hội Bà Chợ Được. Đây là lễ hội mang tính tâm linh, tín ngưỡng và truyền thống của nhân dân xã Bình Triều, huyện Thăng Bình (tỉnh Quảng Nam).

Tương truyền rằng, Hội rước Cộ Bà Chợ Được là lễ hội tưởng nhớ công đức của một vị tiên nữ rất linh ứng đã gầy dựng lên sự trù phú và sầm uất cho cư dân làng Phước Ấm - chợ Được ngày nay.

Theo truyền thuyết, bà tên tục là Nguyễn Thị Của, sinh năm 1800 dưới thời Lê Cảnh Hưng. Khi sinh ra bà có nhiều điểm khác lạ bước đi khác thường, tiếng nói sang sảng… Bà mất năm 1817. Năm 1852 bà hiển linh tại làng Phước Ấm hóa thân thành một thiếu nữ xinh đẹp đổi nước bán trầu, bốc thuốc chữa bệnh cho dân nghèo, biến phép trừng trị tham quan.

Bàn Cộ Hai Bà Trưng. Ảnh: Đ.V
Bàn Cộ Hai Bà Trưng. Ảnh: Đ.V

Bà tạo dựng nơi đất cát hoang vắng tại làng Phước Ấm thành một khu chợ sầm uất. Về sau, người dân nghĩ đến sự tình cờ như một ân huệ ban phát như “Được một cái chợ” nên gọi chợ này là chợ Được.

Tưởng nhớ công đức Bà đã sáng lập nên chợ Được, hằng năm, vào ngày 11 tháng Giêng Âm lịch (ngày nhận sắc phong đầu tiên) người dân làng Phước Ấm tổ chức lễ cúng Bà. Không chỉ nhân dân trong vùng, ngày cả những người con xa quê hoặc người dân trong cả nước cũng tề tựu về đây.

Việc làm Cộ được bắt đầu từng mùng 4 Tết. Ảnh: Đ.V
Việc làm Cộ được bắt đầu từng mùng 4 Tết. Ảnh: Đ.V
Việc làm Cộ được bắt đầu từng mùng 4 Tết. Ảnh: Đ.V

Lễ hội Bà Chợ Được là một di sản văn hóa phi vật thể vô cùng quý giá, là nét văn hóa truyền thống đặc trưng mang đậm yếu tố tâm linh, tín ngưỡng của người dân Chợ Được. Các nghi lễ được diễn ra thường niên, còn phần hội thì được tổ chức ba năm một lần.

Bàn Cộ Thánh Gióng. Ảnh: Đ.V
Bàn Cộ Thánh Gióng. Ảnh: Đ.V

Độc đáo nhất trong lễ hội Bà Chợ Được là nghi thức Rước Cộ. Với nghệ thuật hội họa, tạo hình nghệ thuật sân khấu, diễn xướng…đậm chất dân gian được vận dụng một cách sáng tạo trong nghệ thuật chưng Cộ đã thể hiện kỹ thuật điêu luyện và bàn tay khéo léo của các nghệ nhân Chợ Được.

Những bàn Cộ đều thể hiện sự khéo léo, tài hoa của các nghệ nhân không chuyên. Ảnh: Đ.V
Những bàn Cộ đều thể hiện sự khéo léo, tài hoa của các nghệ nhân không chuyên. Ảnh: Đ.V

Tất cả đã tạo nên những bàn Cộ mang đậm màu sắc dân gian với những nội dung phản ánh lại các hình ảnh các anh hùng dân tộc có công dựng nước và giữ nước qua các thời kỳ đấu tranh hào hùng của dân tộc hoặc những sự tích, cổ tích từ ngàn xưa lưu lại nét văn hóa truyền thống của dân tộc.

Bàn Cộ Lạc Long Quân và Âu Cơ. Ảnh: Đ.V
Bàn Cộ Lạc Long Quân và Âu Cơ. Ảnh: Đ.V

Hội cộ chỉ diễn ra ban đêm. Sau khi các vị cao niên trong làng tiến hành xong phần lễ, các Cộ sẽ được đẩy đi. Trong lúc rước, những nghệ nhân làng cộ sẽ chọn các trích đoạn diễn Cộ như Thánh Gióng đuổi giặc Ân, Hai Bà Trưng đánh Tô Ðịnh, Lạc Long Quân và Âu Cơ…

Phần hội được tổ chức ba năm một lần và thường diễn ra các trò chơi như đua thuyền, kéo co, bóng chuyền, bóng đá...Ảnh: Đ.V
Phần hội được tổ chức ba năm một lần và thường diễn ra các trò chơi như đua thuyền, kéo co, bóng chuyền, bóng đá...Ảnh: Đ.V

Đây là một trong những lễ hội phản ánh dấu vết tín ngưỡng phồn thực của cư dân nông - ngư nghiệp vùng biển tỉnh Quảng Nam gắn với tín ngưỡng không thể thiếu trong đời sống của người dân nơi đây. Và đã thể hiện lòng thành kính đối với các bậc tiền nhân. Đồng thời, thể hiện ước mong về cuộc sống an lành, no đủ.

Sông Son - vũ điệu của đá

YÊN MÃ SƠN |

Cả đi lẫn về tính từ miệng hang hơn 2 cây số, mấy trăm nhịp chèo để làm tròn một sản phẩm du lịch. Đò lại qua lèn đá, bàn tay em ghì vào đá để đầy đò qua. Ở đó, bàn tay của hàng trăm người đưa đò qua hàng vạn lần ghì đã khiến đá nhẵn đi...

Độc đáo ngôi làng rước "ông lợn" bằng Kiệu tại Hà Nội

ANH THƯ |

Từ bao đời nay, vào ngày 13 tháng Giêng âm lịch hàng năm, dân làng La Phù (Hoài Đức, Hà Nội) lại nô nức tổ chức lễ rước “ông lợn”. Đây được coi là một nét đẹp văn hóa tâm linh độc đáo của người dân địa phương.

Những ngôi đền, chùa linh thiêng ở miền Bắc nên đi lễ đầu năm

ANH THƯ (TH) |

Đầu năm mới, mong muốn đi lễ, hành hương là phần không thể thiếu trong tâm niệm mỗi người Việt. Đến đây, không chỉ dừng lại ở việc cầu bình an và may mắn mà còn là nét đẹp văn hóa không thể thiếu trong những ngày Tết cổ truyền.

Làng săn cá bò gù

NGUYỄN VÂN |

"Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh" - điều này rõ đúng với người dân thôn Thiện Chánh 2 (xã Tam Quan Bắc, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định). Dù chỉ với duy nhất nghề khai thác cá bò gù (cá ngừ đại dương), nhưng ngư dân ở đây xây được nhà cửa khang trang, nhiều gia đình thành tỉ phú, ở biệt thự. Làng biển nghèo ngày nào với những ngôi nhà xập xệ đã lùi vào quá khứ, Thiện Chánh 2 bây giờ khấm khá hơn với những ngôi nhà tầng mọc lên san sát đủ sắc màu với những mái ngói đỏ tươi, ẩn hiện những nụ cười viên mãn.

Săn ốc núi ở đại ngàn

HOÀNG TRINH |

Người dân ở Tây Nguyên muốn săn được loài ốc này phải lên tận vùng rừng ẩm ướt ở huyện K'Bang của Gia Lai. Chúng chỉ cư ngụ ở đây, ngoài ra không sống ở bất kỳ đâu khác. Ốc không có tên, nhưng người bản địa đặt tên cho chúng là "Ốc núi". Thịt của chúng rất ngon, bùi và thơm. Cũng vì món quý, nên người dân đổ xô đi săn cũng rất nhiều.

PiepMe - một mạng xã hội thuần Việt vừa ra mắt

Thanh Hải |

PiepMe là ứng dụng trên điện thoại di động, hoạt động như một mạng xã hội với đầy đủ tính năng theo xu hướng công nghệ 4.0: livestream, nhắn tin, gọi điện miễn phí... vừa mới ra mắt, đã thu hút hàng chục ngàn người sử dụng.

Ngọn núi người đẹp

Cà Tan |

Đàn bà Xê Đăng trên đỉnh Ngọc Linh không phấn son sặc sỡ, không váy hoa xúng xính nhưng họ sỡ hữu những cặp mắt xanh, da trắng, tóc vàng. Đàn ông Xê Đăng cao to vạm vỡ, mũi cao, tóc xoăn. Những đứa trẻ Xê Đăng ở đây không khác những đứa con của du khách phương Tây là mấy. Chỉ có điều họ uống rượu như nước và nhai thuốc lá như cơm. Trẻ con lên 10 đã biết ngất ngưỡng trong men say rượu cần…

Hành trình mang cây đào xứ Bắc lên rẻo cao Tây Nguyên

Hữu Long |

Với mong muốn có thêm sự lựa chọn chơi hoa trong dịp tết, một ít người dân ở Tây Nguyên đã trồng và nhân rộng thành công giống hoa đào Nhật Tân...

Trao thưởng cho nữ khách hàng trúng xe ô tô

T.Linh |

Chiều 21.1, tại TP Nha Trang Công ty CP nước giải khát Sanest Khánh Hòa và Công ty CP Nước giải khát Yến sào Khánh Hòa trao giải đặt biệt cho khách hàng tham gia chương trình “Sanest Khánh Hòa- Niềm tự hào thương hiệu Việt Nam”. 

Tips nhỏ cho chuyến du xuân thêm rộn ràng

Thúy Hiền |

Du lịch Tết là dịp để mọi người nghỉ ngơi và F5 lại bản thân sẵn sàng cho một năm mới học tập và làm việc đầy năm lượng. Hãy bỏ túi một vài mẹo nhỏ sau đây để chuyến đi của bạn trọn vẹn và ý nghĩa hơn.