Miền tây xứ Nghệ mời gọi du Xuân

QUANG HIỂN |

Xuân, sắc hoa đào, hoa mận nở trắng những cung đường biên giới miền tây xứ Nghệ, những đèo dốc mây phủ, những điệu khèn tiếng hat của sơn nữ du dương trong lễ hội, hương rượu cần say nồng… vẫy gọi khách du Xuân.

Hoa xuân và hội xuân

Dù bận tối mắt với công việc cuối năm, nhưng khi nghe thầy Tuấn Anh – giáo viên Trường THCS bán trú Tây Sơn gọi điện rủ lên Kỳ Sơn, tôi liền gác công việc, nhảy xe khách đi ngay. Trường tuy gần thị trấn Mường Xén – trung tâm huyện, nhưng lại nằm trên ngọn núi cao hàng nghìn mét so với mực nước biển, quanh năm mây mù che phủ, mùa hè cũng mát lạnh như trời Đà Lạt.

Biết được sở thích của tôi, thầy Tuấn Anh cùng mấy người bạn dẫn tôi đi thăm vườn hồng phía sau núi. Dọc con đường đi chênh vênh sườn núi, thỉnh thoảng gặp những cây mận khổng lồ hoa nở trắng xóa, những cành đào rừng chúm nụ, long lanh sương mai.

Tưng bừng lễ hội Xuân miền Tây xứ Nghệ. Ảnh: PV
Tưng bừng lễ hội Xuân miền tây xứ Nghệ. Ảnh: PV

"Đó, đào mận bao la, cực đẹp và hoàn toàn miễn phí, ai thích cành nào thì thoải mái chọn, người dân sẽ chặt giúp cho và gửi xe về Vinh”, thầy Tuấn Anh nói. Đi thêm một chặng, mấy người “dân Vinh” ồ lên ngỡ ngàng khi bắt gặp cả cánh rừng hồng đỏ mọng, lá hầu như rụng hết, chỉ còn cành trĩu quả.

Được biết, đây là loại hồng khi xanh thì rất chát, khi chín thì ngọt, màu đỏ hồng đẹp, nếu bán ở dưới xuôi thì rất được giá, nhưng người dân do vận chuyển khó khăn, không có ý thức buôn bán nên cứ để quả chín rụng đầy gốc, ai thích thì hái một ít về ăn hoặc bày lên mâm ngũ quả ngày Tết.

Anh Vi Văn Thân, người dân địa phương cho biết người dân bản địa ở đây chủ yếu là người Mông, bà con rất siêng năng và có ý thức tiết kiệm, quanh năm sống trên nương rẫy, nhưng chưa có ý thức làm kinh tế nên chưa biết làm hàng hóa để bán lấy tiền.

Có vài con lợn đen thả rông cũng để dành cho các dịp lễ tết, có cây cải ngồng trên nương, con gà đen cũng chỉ để phục vụ bữa ăn hàng ngày. Bố mẹ bận lên rẫy, con cái hầu như gửi cho các thầy cô. Các thầy cô cũng như cha mẹ của các em.

Tại Kỳ Sơn, hàng năm cứ vào cuối tháng Giêng âm lịch, lễ hội Pu Nhạ Thầu được tổ chức long trọng trong suốt 2 ngày, với phần lễ linh thiêng, phần hội vui tươi, náo nhiệt, là ngày hội của người dân huyện Kỳ Sơn và người dân miền tây xứ Nghệ.

Đền Pu Nhạ Thầu nằm ngọn núi thiêng ở bản Na Lượng (xã Hữu Kiệm). Ngôi đền gắn liền thờ công chúa La Bình, con gái Sơn Tinh và Mỵ Nương, cháu ngoại Vua Hùng thứ 18, được suy tôn nàng Mẫu Thượng ngàn. Đền Pu Nhạ Thầu Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài, đã hi sinh trong cuộc chiến bảo vệ bờ cõi vào thế kỷ XIV.

Bắt đầu phần lễ, đoàn rước xuất phát từ bản Na Lượng, xuôi theo quốc lộ 7A, rồi men theo con đường lên đỉnh núi, nơi đền Pu Nhạ Thầu tọa lạc. Linh vị các vị thần được rước vào đền, mọi người thành kính hướng về thượng điện, nơi bắt đầu diễn ra lễ đại tế.

Tiếp đến là phần hội với chương trình giao lưu văn hóa - văn nghệ, uống rượu cần - múa lăm vông và các trò chơi dân gian như: kéo co, bắn nỏ, ném còn, tò mạc lẹ, đẩy gậy....

Lễ hội là nơi mọi người thưởng thức các món ăn đặc sản của miền tây xứ Nghệ, đặc biệt là các món chế biến từ thịt trâu.

Lễ hội Pu Nhạ Thầu là một trong khoảng 20 lễ hội của cộng đồng dân cư miền tây xứ Nghệ. Có thể kể đến một số lễ hội tiêu biểu: Pẩn Pang – Nang Ny, diễn ra từ ngày 5-6/1 âm lịch tại xã Châu Cường, huyện Quỳ Hợp; Lễ hội Đền Vạn – Cửa Rào, diễn ra từ 20-22/1 âm lịch, tại xã Xá Lượng, huyện Tương Dương; Lễ hội Hang Bua, diễn ra từ 20 – 22/1 âm lịch, tại xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu; Lễ hội Pu Nhạ Thầu, diễn ra từ 24-25/1 âm lịch, tại xã Hữu Kiệm, huyện Kỳ Sơn…

Các lễ hội vừa là nghi lễ thiêng liêng, tôn kính tưởng nhớ các vị thần linh, các anh hùng, những người có công bảo vệ, mở mang bờ cõi, đem lại hạnh phúc cho đất nước, quê hương, cũng là ngày vui chung của nhân dân, với nhiều hoạt động văn hóa mang đậm truyền thống, bản sắc của vùng miền, dân tộc.

Miền tây xứ Nghệ bao gồm 11 huyện thị vùng miền núi của tỉnh Nghệ An: Thanh Chương, Anh Sơn, Con Cuông, Tương Dương, Kỳ Sơn, Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Tân Kỳ, Nghĩa Đàn và thị xã Thái Hoà.

Miền tây xứ Nghệ có diện tích 14.000km2, địa hình đa dạng, chủ yếu là đồi núi với nhiều cánh rừng nguyên sinh, là địa bàn sinh sống của có 6 dân tộc anh em: Kinh, Thái, Thổ (Đan Lai), Hơ mông, Khơ mú, Ơ đu.

Đa dạng, hấp dẫn các sắc màu văn hóa

Thi mâm cỗ Tết trong lễ hội Xuân miền Tây xứ Nghệ. Ảnh: PV
Thi mâm cỗ Tết trong lễ hội Xuân miền Tây xứ Nghệ. Ảnh: PV

Miền tây xứ Nghệ, do kinh tế còn nhiều khó khăn, quanh năm người dân tất bật với công việc mưu sinh, nhiều thanh niên nam nữ phải li hương tìm việc làm. Do đó, mỗi dịp Tết đến, người dân có dịp nghỉ ngơi, đoàn tụ, tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, các sinh hoạt cộng đồng  truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Mỗi dịp Xuân về, người Mông ở huyện núi cao Kỳ Sơn lại tổ chức hội chọi bò. Những con bò to lớn, cơ bắp cuồn cuộn không thua kém bò giống ngoại phô diễn những kỹ thuật chiến đấu dũng mãnh, đẹp mắt, trong tiếng hò reo vang dội của khán giả. Nét độc đáo, nhân văn của hội chọi bò này là có phân định thắng thua, có trao giải nhưng tất cả “chiến binh bò” không ai bị giết thịt, mà tất cả đều được nuôi dưỡng chờ đợi các hội thi tiếp theo.

Lễ hội là nơi hội tụ tinh hoa, bản sắc văn hóa của cộng cồng dân cư, là dịp để người dân sáng tạo, thưởng thức các giá trị văn hóa được lưu giữ hàng trăm năm qua.

Vào dịp lễ hội xuân, người dân mới có thời gian, điều kiện để tổ chức, tham gian các hoạt động văn hóa, văn nghệ truyền thống như khắc luống, đánh cồng chiêng, hát dân ca các dân tộc như lăm, nhuôn, khắp…

Các bộ trang phục truyền thống cũng đẹp hơn, rực rỡ hơn mỗi dịp Xuân về. Các cô gái Thái, Hơ mông, Thổ… xúng xính trong bộ trang phục cổ tuyền, trở nên xinh đẹp, hấp dẫn như các bông hoa núi rừng, thi nhau trổ tài ca hát, đối đáp…

Niềm vui, cảm xúc dạt dào trong mỗi lời ca, chắp nối khát vọng hạnh phúc, yêu thương, chắp cánh cho nam nữ đến với nhau, kết nên duyên đôi lứa xây dựng hạnh phúc, ấm no.

Cho dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, vất vả, người dân miền tây xứ Nghệ vẫn tổ chức các mâm cỗ ngày tết với mức độ chu đáo, thịnh soạn nhất có thể.

Có dịp được thưởng thức cỗ Tết của đồng bào các dân tộc miền tây Nghệ An, du khách sẽ không thể nào quên những món ăn có hương vị, màu sắc, hình dáng độc đáo, ngon miệng, bổ dưỡng và được chế biến rất công phu, tinh tế.

Xuân về, có dịp lên miền tây xứ Nghệ, du khách sẽ nhớ mãi những sắc màu, hương vị Tết nơi vùng biên viễn, hoang sơ mà đầm ấm tình người.

TAGS

Lên Na Loi ăn Tẻ thơm với cá suối

MINH THƯ |

Trước đây nhắc đến Na Loi, một trong những xã vùng sâu  vùng xa của huyện rẻo cao Kỳ Sơn (Nghệ An) nhiều người thường nghĩ đến một vùng heo hút, muôn vàn cách trở và nghèo khó... Nhưng bây giờ, cuộc sống của bà con các dân tộc ở vùng bản nơi miền biên viễn này đang dần đổi thay mỗi độ Xuân về...

Mang Huế về nhà mình

HOÀNG VĂN MINH |

Đóng cửa xa nhà mấy ngày mà lòng như lửa đốt. Về đến nơi thì gần chục chậu hồng tuyển chọn mấy năm nay nâng như nâng trứng đã đồng loạt héo úa. Chỉ còn chậu Thạch xương bồ, thông và những bạch trà, hàm tiếu… là vẫn xanh tươi. Giờ mới hiểu được phần nào cảm giác vui mừng của ông Hoàng Tuy Lý Vương hơn trăm năm trước, khi ông quay lại đàn Nam Giao và chứng kiến cây thông tự tay mình trồng 2 năm trước vẫn tươi xanh với dáng vẻ thanh cao cốt cách.

Mùa hoa ở nơi gió núi với mây đèo

HƯNG THƠ |

3 năm trở lại, cứ vào dịp giáp Tết Nguyên đán, tôi đều tranh thủ lên Sa Mù ở huyện miền núi Hướng Hóa (Quảng Trị), và lần nào cũng “mắt chữ a”, “mồm chữ o” trước sự đổi khác của nơi này. Trước, đến Sa Mù chỉ được thưởng ngoạn cảnh gió núi, mây đèo với những cảnh đẹp của thiên nhiên, thì nay, ngay trên đỉnh đèo đã xuất hiện nhiều loại cây sang chảnh. Đó là các loại hoa, quả, cây dược liệu với nhiều màu sắc không chỉ giá trị kinh tế, mà còn tô điểm thêm cho đỉnh đèo Sa Mù, khiến khách đến thích thú, khách đi muốn quay trở lại…

Vãn cảnh cầu an ở quần thể chùa nổi tiếng nhất Tây Ninh dịp Tết 2020

An Thượng |

Chẳng phải ngẫu nhiên mà đỉnh Núi Bà Đen (Tây Ninh) trở thành điểm đến tâm linh nổi tiếng bậc nhất vùng Đông Nam bộ. Ít ai biết rằng, đỉnh núi này là nơi sở hữu cả một quần thể chùa, điện, miếu, tháp linh thiêng, có lịch sử hàng trăm năm, gắn liền với nhiều điển tích kỳ bí. Đó cũng là lý do chính khiến núi Bà Đen trở thành điểm đến hành hương thu hút đông du khách bậc nhất cả nước mỗi dịp Tết đến, xuân về.