Hồng trà trong rừng Yok Đôn

Hữu Long |

Phân bố trên núi cao gần 500 mét so với mực nước biển, hồng trà Yok Đôn được xem là loài thực vật đặc hữu cực kỳ quý hiếm. Các chuyên gia tại Vườn Quốc gia Yok Đôn (huyện Buôn Đôn, Đắk Lắk) đang nỗ lực bảo tồn, quảng bá giống trà quý này đến bạn bè trong và ngoài nước. Việc phát hiện ra giống loài hồng trà này một lần nữa khẳng định, rừng Yok Đôn đang sở hữu hệ động, thực vật phong phú bậc nhất Việt Nam.

Băng rừng tìm trà

Mất một ngày luồn sâu dưới những tán rừng khu vực chân núi Đôn, chúng tôi đành ra về tay trắng vì không thể tìm ra giống hồng trà quý hiếm. Quyền Giám đốc Vườn Quốc gia Yok Đôn Phạm Tuấn Linh an ủi, dưới chân núi Đôn, hồng trà chỉ mọc rải rác. Muốn tận thấy rừng hồng trà, phải chịu khó leo lên đỉnh. Mà để lên được đỉnh núi Đôn tìm trà thì chỉ có thể đi với chuyên gia thực vật của Vườn may ra mới có cơ hội thấy.

Vườn quốc gia Yok Đôn là công viên quốc gia duy nhất bảo tồn rừng khộp rụng lá khô tại Việt Nam.
Vườn quốc gia Yok Đôn là công viên quốc gia duy nhất bảo tồn rừng khộp rụng lá khô tại Việt Nam.

Sáng sớm, đoàn chúng tôi gồm 4 thành viên bắt đầu chuyến vào rừng tìm hồng trà. Kiểm lâm viên Mai Văn Hòa  - chuyên gia thực vật của Vườn Quốc gia Yok Đôn, không quên mang theo đồ ăn, thức uống cho đoàn. Trong balo của ông Hòa có đầy đủ dụng cụ chuyên dụng để kiểm tra, lấy mẫu các loài thực vật mới để mang về vườn nghiên cứu.

Rừng khộp mùa này thay lá, khoe sắc vàng đẹp đến nao lòng người.
Rừng khộp mùa này thay lá, khoe sắc vàng đẹp đến nao lòng người.

Cánh rừng khộp mùa thu thay lá, khoe sắc vàng, sắc đỏ thắm như chào đón những vị khách phương xa. Trên hành trình đến chân núi Đôn, đoàn đã đi qua hàng chục km đường tuần tra độc đạo. Thêm vài tiếng cắt rừng, vượt qua đám cỏ le khuất đầu người, đoàn mới đến được điểm dừng đầu tiên - chân núi Đôn. Rừng vẫn còn dày lớp lớp, để lên các điểm tiếp theo trên núi, mọi người đi sát tránh bị bỏ lại sau lưng.

“Sắp tận thấy hồng trà rồi! Lên đến đỉnh, mọi người tha hồ ngắm”- kiểm lâm viên Y Hới Byă, thành viên trong đoàn, động viên mọi người.  Lời anh Y Hới làm mọi người háo hức bước tiếp.  

Đường lên núi Voi mùa này cỏ dại giăng kín lối.
Đường lên núi Voi mùa này cỏ dại giăng kín lối.

Trên chuyến đi, ông Lê Văn Hòa giải thích thêm: Ít có khu vườn quốc gia nào lại có đặc biệt như Yok Đôn  khi nơi đây sở hữu ba loại rừng riêng biệt là rừng khộp, rừng thường xanh và bán thường xanh. Không giống như rừng khộp khô khốc, rừng thường xanh quanh năm tươi tốt; dưới tán rừng có hàng ngàn loài động, thực vật phong phú trong đó có cả hồng trà.

"Núi Đôn quanh năm mây mù che phủ, khí hậu lạnh chính là nơi lý tưởng để hồng trà phát triển. Mọi người tiến lên! Lên đến đỉnh, sẽ có điều bất ngờ chờ đợi” -  ông Hòa khích lệ.

Bảo tồn nguồn gen quý

Điều bí mật mà ông Hòa nói lúc này chính là việc mọi người trong đoàn sẽ có cơ hội ngắm rừng hồng trà bung nụ, đơm hoa thơm ngát vào độ cuối thu. Khác với trà dưới xuôi, lá hồng trà có dạng răng cưa, hoa trà đỏ hồng, bên trong nhụy vàng nhạt giống nhụy sen hồng.  Người dân địa phương vẫn bảo nhau rằng, hồng trà mọc trên núi cao vắt vẻo, uống sương mai, đón những tia nắng mặt trời đầu tiên nên thuần khiết. Thật vậy, những bông hoa trà có hương dịu nhẹ, chỉ cần ngửi qua, tinh thần khỏe khoắn. 

Rừng Yok Đôn là một trong những khu rừng nguyên sinh lớn nhất Việt Nam nên  lực lượng kiểm lâm luôn phải nâng cao trách nhiệm.
Rừng Yok Đôn là một trong những khu rừng nguyên sinh lớn nhất Việt Nam nên lực lượng kiểm lâm luôn phải nâng cao trách nhiệm.

Trước khi xuống núi, ông Hòa không quên bấm từng cành trà vừa vặn xếp vào túi, mang về Vườn giâm cành. Trên đường về, đoàn có nghỉ chân tại trạm kiểm lâm Đắk Na và quyết pha một ấm trà truyền thống để thưởng thức và giữ ấm cơ thể. Trước khi pha trà, ông Hòa rót ít nước sôi được lấy từ sông Sêrêpôk tráng ấm. Những lá trà non xanh vừa ngắt trên núi được vò qua rồi bỏ gọn vào ấm. Nước đầu tráng qua rồi đổ đi; kế tiếp rót thêm nước sôi ngập lớp trà, để vài phút cho trà ngấm. Lá trà chuyển màu úa vàng, nước trà trong, uống vào thơm dịu, hậu ngọt.

Kiểm lâm viên Mai Văn Hòa cắt vài cành hồng tra để về giâm tại Vườn Quốc gia Yok Đôn.
Kiểm lâm viên Mai Văn Hòa cắt vài cành hồng tra để về giâm tại Vườn Quốc gia Yok Đôn.
Nụ cười của các kiểm lâm viên trong chuyến đi tìm loài hồng trà.
Nụ cười của các kiểm lâm viên trong chuyến đi tìm loài hồng trà.

Trong câu chuyện trà dư tửu hậu giữa rừng,  ông Hòa kể trước đây, các chuyên gia của Vườn đã nhiều lần thử mang một số cây con hoặc chiết cành trà để về trồng nhưng đều thất bại. Không bỏ cuộc, trước chuyến đi này, ông đã xin ý kiến của các chuyên gia tại Đại học Đà Lạt về kỹ thuật giâm cành. Nếu thành công, ông hy vọng có thể nhân giống rộng rãi loài trà này ở nhiều nơi.

Phút nghỉ ngơi của cấc thành viên trong đoàn.
Phút nghỉ ngơi của cấc thành viên trong đoàn.

Hồng trà xuất hiện trên đỉnh núi Đôn từ bao giờ không ai rõ nhưng mãi đến khi tiến sĩ Ngô Tiến Dũng, nguyên Giám đốc Vườn Quốc gia Yok Đôn, vô tình phát hiện trong quá trình thực hiện luận án tiến sĩ vào năm 2004, thế giới mới biết nhiều hơn về loài trà này. Sau khi giám đốc Vườn Quốc gia công bố hồng trà trên các báo chí, một đoàn nghiên cứu của Nhật Bản đã biết và đến để tìm hiểu. Sau nhiều lần đến nghiên cứu tại Yok Đôn, đoàn người Nhật đã đưa ra kết luận đáng tự hào là hồng trà Yok Đôn là loài đặc hữu, không nơi nào trên thế giới có được.

 Ngay lập tức, Vườn Quốc gia Yok Đôn đã lên kế hoạch để bảo tồn nguồn hồng trà nhằm giữ nguồn gen quý hiếm. Một trong những điều đáng mừng mà Giám đốc Vườn Quốc gia Yok Đôn Phạm Tuấn Linh kể với chúng tôi là công tác bảo tồn rừng hồng trà trên đỉnh núi Đôn đang được thực hiện rất tốt. Sở dĩ rừng hồng trà còn gần như nguyên vẹn bởi núi Đôn mọc sừng sững giữa bình nguyên Yok Đôn. Nơi đây cũng là khu rừng nguyên sinh nên không có sự tác động xấu từ con người..

“Một trong những điều khó khăn hiện này là việc nghiên cứu toàn diện về loài hồng trà Yok Đôn. Nếu có kinh phí thực hiện đề tài khoa học này, tôi tin rằng sẽ làm rõ được giá trị khoa học, y học của hồng trà”  - ông Linh nói.

 Vườn Quốc gia Yok Đôn nằm trên một vùng tương đối bằng phẳng, với hai ngọn núi nhỏ ở phía nam của sông Serepôk. Rừng chủ yếu là rừng tự nhiên, phần lớn là rừng khộp. Vườn Quốc gia có diện tích 115.540 hecta chưa kể diện tích vùng đệm. Đến với Vườn Quốc gia Yok Đôn, khách du lịch có thể khám phá nơi cư trú của 62 loài động vật có vú, 196 loài chim, 40 loài bò sát, 13 loài lưỡng cư và 464 loài thực vật. Trong số 56 loài động vật hiếm thống kê được ở Đông Dương, thì 38 loài có ở Yok Don.

“Cung điện” trong vườn nhà có 1 không 2 ở phố biển Nha Trang

Châu Tường |

Lấy ý tưởng từ một “cung điện” thời xa xưa bị bỏ hoang, tận dụng những gì còn sót lại để sinh sống, ông Nguyễn Văn Phúng ở thôn Phước Thượng, xã Phước Đồng, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà đã tạo ra một công trình với những nét kiến trúc thời cổ đại ngay trong vườn nhà mình. Đây là công trình do chính ông tự thiết kế, dự kiến sẽ đưa vào sử dụng vào dịp Tết Nguyên Đán 2019.

Người dân Buôn Ma Thuột sẽ được xem pháo hoa đêm giao thừa

Hữu Long |

Người dân TP. Buôn Ma Thuột sẽ được xem chương trình bắn pháo hoa đón giao thừa năm mới.

Chìm đắm giữa sắc trắng hoa mận Nà Ka ngày cuối năm

Phạm Ly |

Nà Ka (Mộc Châu, Sơn La) là một điểm đến quen thuộc với nhiều “phượt thủ” dịp cận tết nhiều năm trở lại đây. Sẽ là một điều đáng tiếc nếu đến Mộc Châu ngày đầu xuân mà bạn không ghé thăm những vườn mận giăng sắc trắng tinh khôi đang vào mùa rộ hoa.

Hành trình mang cây đào xứ Bắc lên rẻo cao Tây Nguyên

Hữu Long |

Với mong muốn có thêm sự lựa chọn chơi hoa trong dịp tết, một ít người dân ở Tây Nguyên đã trồng và nhân rộng thành công giống hoa đào Nhật Tân...

Nét tương đồng giữa những đồi chè Mộc Châu và Trung Mang

Thanh Hải |

Cách Hà Nội đến 200km, nhưng cao nguyên Mộc Châu luôn đông nghẹt du khách từ thủ đô đổ về. Sức hút mãnh liệt của vùng thảo nguyên đầy cỏ hoa, không khí mát lành còn có những đồi chè xanh bát ngát.

Cùng trải nghiệm Sơn Trà bằng xe máy với "360 độ Du lịch Đà Nẵng"

Thanh Hải |

Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà không chỉ là "lá phổi xanh" của Đà Nẵng, mà còn là báu vật với nhiều giá trị đặc hữu mà thiên nhiên đã ban tặng cho địa phương này.

Báo động tình trạng khách vô tư cho khỉ ăn ở Sơn Trà

THIÊN VŨ |

Ngay ở khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, bất chấp những bảng yêu cầu, quy định, nhiều du khách vẫn vô tư đứng gần với những đàn khỉ rừng, cho chúng ăn bánh kẹo. Trong khi đó, các cơ quan chức năng dù biết những cũng không thể làm gì hơn.

Cây đa con nai trên bán đảo Sơn Trà

HOÀNG VINH |

Nằm khuất sâu trong một cánh rừng trên bán đảo Sơn Trà, cây đa con nai là một trong những điểm đến khá thú vị với những du khách thích mạo hiểm khi lên bán đảo.