Được phát hiện vào năm 2007, khu du lịch sinh thái động Thiên Hà gồm động Thiên Thanh và động Thiên Hà nằm ẩn mình trong dải núi Tướng (thuộc xã Sơn Hà, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình). Động Thiên Thanh là một động khô, có chiều dài khoảng 50m, đây được ví như  “lâu đài đá”. Vị trí và bề mặt của các lớp măng đá, thạch nhũ đã góp phần tạo nên chiều sâu và sự phong phú của động. Những khối nhũ đá với hình dạng khác nhau, trắng muốt như tuyết, lấp lánh, mờ ảo, xếp tầng tầng lớp lớp từ phía trên vòm hang xuống đến tận chân động, tạo thành những bức rèm che óng ánh đầy quyến rũ.

Nơi đây hiện đang là một trong những điểm du lịch thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế. Ninh Mạnh Thắng
Nơi đây hiện đang là một trong những điểm du lịch thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế. Ninh Mạnh Thắng
Cách động Thiên Thanh khoảng 300m là động Thiên Hà dài 700m bao gồm động khô dài 200m và động nước dài 500m. Hành trình khám phá động bắt đầu với phần động khô có nền rộng khoảng 40m, chiều dài 200m. Khi bước chân vào cửa động, du khách sẽ không khỏi choáng ngợp trước vẻ đẹp lung linh, huyền ảo của hệ thống thạch nhũ được kiến tạo vô cùng độc đáo, có giá trị lớn về địa chất và địa mạo. Đi sâu vào trong, không gian càng được mở rộng và tráng lệ với những nhũ đá muôn hình vạn trạng gợi trí tưởng tượng phong phú cho du khách. Không những vậy, không khí mát lạnh trong lòng hang còn xua tan cảm giác ngột ngạt, oi bức bên ngoài. Ở động khô còn có cửa thông lên sườn núi phía nam, được gọi là Giếng trời. Đây là nơi động Thiên Hà giao thoa với thế giới bên ngoài. Mặt trời từ đỉnh núi đổ những tia nắng xuống sàn động tựa ánh hào quang, khiến không gian rộng mở và thoáng gió. Theo quan niệm của người phương Đông thì đây là sự giao hòa giữa trời và đất làm cho vạn vật của vũ trụ sinh sôi, nãy nở.
Những du khách người nước ngoài được hướng dẫn viên giới thiệu về Động Thiên Hà. Ảnh: Ninh Mạnh Thắng
Những du khách người nước ngoài được hướng dẫn viên giới thiệu về Động Thiên Hà. Ảnh: Ninh Mạnh Thắng
Khu Giếng trời này còn lưu lại nhiều dấu tích của người Việt cổ, sống cách đây khoảng 7.500 - 10.000 năm. Tại đây, các nhà khoa học đã tìm thấy vết tích của nhuyễn thể, công cụ ghè đẽo, mảnh tước của nhóm mắc ma, xương động vật trên cạn... Người Tiền sử ở đây đã sống và khai thác trọn vẹn trong môi trường biển tiến. Tầng văn hóa được bảo tồn gần như nguyên vẹn trong động Thiên Hà cho thấy một bức tranh sinh động về cuộc sống của người Việt cổ với sự thích ứng và sáng tạo của cư dân văn hoá trước và sau biển tiến qua thời kỳ biển thoái trong thời đại Đá mới.

Đi hết phần động khô, du khách sẽ xuống thuyền để khám phá phần động nước. Dòng sông ngầm dài 500m được ví như dải ngân hà uốn lượn, hun hút như vô tận với tầng tầng lớp lớp những khối thạch nhũ trắng tinh khiết tựa đá cẩm thạch. Càng đi sâu vào bên trong, du khách càng bị hấp dẫn bởi vẻ đẹp của hàng ngàn kiệt tác đá do bàn tay tạo hoá tỷ mỉ chạm khắc và sắp đặt, với những truyền thuyết về Đảo Hoa Tiên, Bầu Sữa Mẹ, Cá Hóa Long…

Du khách nước ngoài thích thú với công việc làm nông của người dân trong Khu du lịch Động Thiên Hà. Ảnh: Ninh Mạnh Thắng
Du khách nước ngoài thích thú với công việc làm nông của người dân trong Khu du lịch Động Thiên Hà. Ảnh: Ninh Mạnh Thắng
Theo ông Bùi Thành Đông, Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho biết: “Theo nghiên cứu của các nhà khoa học người Anh, động Thiên Hà là một quần thể hang động sống. Bởi sự phát triển của các lớp địa chất nơi đây vẫn đang tiếp diễn một cách mạnh mẽ. Thể hiện rõ nhất là sự phát triển của các măng đá trong động vẫn được các giọt nước liên tục bào mòn tạo thành những nhũ đá kỳ vĩ và huyền diệu. Đặc biệt, hang hầu như còn giữ nguyên vẹn vẻ hoang sơ với hàng vạn con dơi sinh sống. Khu du lịch sinh thái động Thiên Hà - tuyệt tác được thiên nhiên ưu ái ban tặng, nơi in dấu vẻ đẹp hoàn mỹ của tạo hóa” – ông Đông nói.