Độc đáo đám cưới truyền thống của người Pa Cô

PHÚC ĐẠT |

Đối với người dân tộc Pa Cô, lễ cưới, hỏi được xem là một trong những nghi lễ quan trọng. Trong khuôn khổ “Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao, du lịch các dân tộc thiểu số các tỉnh vùng biên giới Việt Nam - Lào, khu vực miền Trung - Tây Nguyên năm 2019" được tổ chức tại huyện A Lưới (tỉnh Thừa Thiên - Huế), nghi lễ này một lần nữa được người dân Pa Cô tái hiện cho du khách trải nghiệm.

Đôi bạn trẻ sắp nên duyên vợ chồng.
Đôi bạn trẻ sắp nên duyên vợ chồng.

Theo truyền thống của người Pa Cô, khi người con trai, con gái đã đến tuổi dựng vợ gả chồng, cha mẹ, anh em họ tộc bắt đầu chuẩn bị các lễ vật truyền thông cho nghi lễ cưới, hỏi.

Con trai hay con gái sau một thời gian tìm hiểu và quyết định đi đến hôn nhân phải có trách nhiệm làm lễ báo cáo hai bên gia đình (báo cáo tại nhà trai hay nhà gái là tuy đôi trẻ lựa chọn).

Sau khi thực hiện Lễ Y py a đâ a, y a, ăm (lễ báo cáo cho bố,mẹ) và Pôôc xeeq (đám hỏi), người Pa Cô tổ chức lễ cưới gồm có 2 bước là Pôôc đooq (đám cưới tại nhà trai) và Pa liah, a leq kâr mai (đám cưới nhà gái).

Sáng sớm, trước khi đưa con gái về nhà chồng, họ hàng nhà gái chuẩn bị những lễ vật cần thiết để tới đưa nhà trai. Trong lúc này, chủ nhà gái làm nghi lễ Pai a ngôh (lễ xuất gia) và báo cáo cho tổ tiên biết là cháu gái đi lấy chồng, mong tổ tiên phù hộ sức khỏe, hạnh phúc, may mắn.

Nhà gái chuẩn bị lễ vật cần thiết đem đến nhà trai.
Nhà gái chuẩn bị lễ vật cần thiết đem đến nhà trai.

Nhà gái cùng già làng, trưởng họ dẫn đầu mang theo một số lễ vật như: Dèng, chiếu Alơơq, gạo, gà, vịt, cá... số lượng tùy theo điều kiện của gia đình để tiễn con về nhà chồng.

Trên đường về nhà chồng, cô dâu choàng bên ngoài một tấm Dèng gọi là "Pâr lang" để tránh những điều xui xẻo.

Khi nhà gái đến nơi, nhà trai đã đứng đợi sẵn ở cổng để chào đón. Mẹ chú rể cởi tấm Dèng "Pâr lang" từ cô dâu đồng thời đeo cho cô dâu chuỗi cườm để thể hiện sự đón nhận con dâu hiền.

Tại cửa chính nhà chú rễ, phía nhà trai sẽ đứng sẵn với mâm cỗ trên tay để tiếp đón họ hàng nhà gái. Khi bước vào nhà, nhà gái sẽ được nhà trai gắp thức ăn trong mâm cỗ đưa vào miệng để thể hiện sự kính trọng.

 
Mẹ chú rể cởi tấm Dèng "Pâr lang" từ cô dâu đồng thời đeo cho cô dâu chuỗi cườm để thể hiện sự đón nhận con dâu hiền.  

Khi hai họ đã vào nhà, hai bên gia đình bắt đầu tiến hành những nghi lễ dưới sự chỉ dẫn và chứng kiến của già làng, trưởng họ. Đầu tiên, nhà trai tiến hành làm lễ "Pâr xool" (lễ nhận thông gia), từ nay hai bên gia đình trở thành thông gia, giúp đỡ nhau khi khó khăn hoạn nạn.

Tiếp theo nhà gái thực hiện nghi lễ "Kâr lootq" báo với tổ tiên nhà trai rằng họ đã đưa con gái về nhà chồng, từ nay chính thức là con dâu của nhà trai.

Nghi thức trao và nhận của hồi môn của hai bên gia đình được thực hiện trình tự trong câu hát đối đáp "Kâr lơi" giữa hai ông bố của cô dâu và chú rể.

Một số lễ vật cần thiết cho đám cưới.
Một số lễ vật cần thiết cho đám cưới.

Ngoài những của hồi môn, mẹ cô dâu sẽ trao tấm Dèng 'Giàng Cợt" của con gái nhờ bên thông gia cất giữ như là sự gửi gắm cho nhà trai tín vật linh hồn của con gái, mong nhà chồng sẽ giữ gìn cẩn thận và trân trọng như tính mạng của con dâu.

Sau nghi thức trao của hồi môn, cha mẹ chồng thực hiện nghi thức "Pa tưưp a đeh, pa cha đooi". Đôi trẻ mới cưới ăn chung miếng cơm nếp để cầu mong mãi mãi hạnh phúc, sống đến đầu bạc rang long, tình cảm mặn nồng, sinh con đẻ cái khỏe mạnh và cuộc sống tốt đẹp hơn.

Từ nay sẽ chính thức là vợ chồng. Trong 3 ngày sau lễ cưới nhà nam, cô dâu không được ra ngoài, chỉ ở xung quanh nhà để tránh người xấu chọc ghẹo, dèm pha.

2 già làng chứng kiến đôi trẻ thực hiện các nghi thức.
2 già làng chứng kiến đôi trẻ thực hiện các nghi thức.

Khi mọi thủ tục đám cưới tại nhà trai hoàn tất, 2 bên gia đình cũng bàn bạc định ngày tổ chức lễ cưới tại nhà gái. Khi đã chọn được ngày phù hợp, họ hàng nhà gái chào tạm biệt thông gia để trở về trong sự hân hoan, vui vẻ. Cô dâu cũng chào tạm biệt gia đình, họ hàng để từ đây bắt đầu cuộc sống mới ở nhà chồng.

Khoảng 1 tuần lễ sau đám cưới nhà trai, đám cưới sẽ được tổ chức tại nhà gái để hai gia đình được thuận lợi trong việc qua lại mà không phải kiêng cử.

Đến dự đám cưới tại nhà gái, để thể hiện sự tôn trọng với nhà gái cũng như lòng tự trọng, nhà trai cũng chuẩn bị lễ vật tươm tất, thường là một con heo to kèm theo các của hồi môn khác như: tiền, vàng, bạc, cườm, áo quần, thau, chiếu,..

Trong lễ cưới này, người đi vào đầu tiên phải là cô dâu. Mẹ cô dâu cầm một chiếc đũa bếp đứng chờ con ở cầu thang. Cô dâu bước lên cầu thang đưa tay nhận chiếc đũa mẹ trao và thả ngay xuống dưới cầu thang. Nghi lễ này có ý nghĩa rằng từ nay đôi trẻ mới được phép bước vào nhà bố mẹ, muốn lui tới thì không còn kiêng cữ nữa.

Cô dâu được dẫn đến nhà chú rễ.
Cô dâu được dẫn đến nhà chú rễ.

Sau nghi lễ nhận thả đũa, các nghi lễ khác được thực hiện giống đám cưới ở nhà trai. Khoảng một năm sau khi thực hiện lễ cưới tại nhà trai và nhà gái, nhà trai lại tổ chức nghi lễ Pâr đâyh a mânh để hai bên gia đình qua lại thuận lợi, giúp đỡ nhau trong công việc bếp núc khi có việc lớn hoặc thường ngày.

Và trong khoảng 20 năm sau ngày cưới, đằng nhà trai thực hiện nghi lễ Pa nâyq plô (chấm dứt của hồi môn) cho nhà gái. Báo cáo với nhà gái rằng bên nhà trai tuổi đã cao, sức đã yếu, không còn đủ sức giúp đỡ vè vật chất nữa, mong thông gia thông cảm.

Từ nay về sau, việc đỡ đần vật chất giao lại cho con trai và con dâu lo liệu, còn thông gia chỉ giúp đỡ về mặt tình cảm mà thôi. Đây cũng là nghi lễ cuối cùng trong lễ cưới, hỏi của một đời người.

Một số hình ảnh khác:

          
 
 
  
 
         
          
          
          

"Hoài niệm" về vẻ đẹp vùng quê nghèo sau vụ gặt lúa

HOÀNG VIỄN CHINH |

Sau vụ gặt lúa trên cánh đồng quê nghèo Điền Hải (Phong Điền, Thừa Thiên - Huế) trở nên trơ trọi, hoang vu. Nhưng chính sự trơ trọi, hoang vu đó nó lại tạo nên một vẻ đẹp yên bình, an nhiên của làng quê. Một mùi vị rất đặc trưng của quê nhà đó là mùi khói của rơm rạ, mùi bùn đất, mùi dầu trong máy tuốt lúa, mùi của lúa vàng ươm được phơi rãi trên nền sân nhà...

“Địa chỉ đỏ” trên đường Hồ Chí Minh huyền thoại

PHÚC ĐẠT |

Chiến tranh đi qua đã để lại cho Quảng Trị nhiều di tích lịch sử, trong số đó có Đường Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh. Tuyến đường này nay trở thành điểm đến của nhiều du khách trên hành trình về nguồn với nhiều “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng, nghĩa cử tri ân uống nước nhớ nguồn. Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Trường Sơn là một trong những địa danh nổi bật.

Ghé thăm những nơi lưu dấu thời niên thiếu của Bác Hồ ở Huế

PHÚC ĐẠT |

Mảnh đất Kinh kỳ chính là nơi đã góp phần nuôi dưỡng, hun đúc và bước đầu hình thành tư tưởng yêu nước, thương dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, để từ đó Người quyết định ra nước ngoài tìm đường cứu dân, cứu nước. Khoảng thời gian 10 năm sống  ở mảnh đất Kinh kỳ chính là gốc rễ của một tâm hồn, một nhân cách, một tư tưởng cách mạng của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh sau này. Hiện nay, ở Huế có hơn 20 di tích và địa điểm di tích về Bác Hồ hoặc có liên quan trực tiếp đến gia đình Người không thể không nhắc đến.

Chàng trai trẻ biến vỏ trứng thành sản phẩm du lịch

PHÚC ĐẠT |

Xem vỏ trứng là nguồn cảm hứng sáng tạo, chàng họa sĩ trẻ Hoàng Ngọc Lượm đã đưa vỏ trứng lên nhiều đồ dùng sinh hoạt, biến đây thành những tác phẩm nghệ thuật. Không những vậy, anh còn đưa những sản phẩm này đến với mọi người, phục vụ khách du lịch.